Özel emeklilikte yeni dönem başlıyor! BES’ten çıkılamayacak

10.01.2022 - 14:19
Özel emeklilikte yeni dönem başlıyor! BES’ten çıkılamayacak | Ekonomi Haberleri

Bireysel emeklilikte, hem sistemdeki 13 milyon kişiyi hem de yeni girecekleri yakından ilgilendiren önemli düzenlemeler yapılacak. Bir taraftan devlet katkısı yüzde 30’a çıkartılırken, katılımcılara birikimlerinin bir kısmını kullanma hakkı tanınacak. Bankalardan kredi kullanırken BES sözleşmesi teminat gösterilebilecek.

İşte Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın bugünkü yazısı...

Toplumun büyük kesimi Meclis’te görüşmeleri süren, 18 maddelik yeni ekonomik paketinde yer alan kamu çalışanları ile emeklilerin yeni yıl zamlarına odaklandığı için tasarıdaki diğer hususlar gözlerden kaçtı. Oysa yeni ekonomi paketi, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile ilgili milat sayılacak değişiklikler içeriyor. Öyle ki, tasarı yasalaştığında, artık BES’ten çıkılamayacak. Daha doğrusu çıkılmasına gerek kalmayacak. Çünkü BES’te devlet katkısının artırılmasından sistemdeki katılımcılara kısmi çekiş hakkı tanınmasına, 45 yaş sınırının kaldırılmasından sisteme toplu para ödeyenlere yeni imkanlar getirilmesine kadar birçok değişiklik geliyor. İşte, o değişiklikler.

BİRİKİMİN BİR KISMI ÇEKİLEBİLECEK

Bugüne kadar sisteme girip de sonradan ayrılanların gerekçesi neydi? Birincisi, birikimlere yeterli getiri elde edememekti ki, artık böyle bir gerekçe kalmadı, çünkü son yıllarda tasarrufların değerlendiği emeklilik fonları hiçbir yatırım enstrümanında olmayan rekor sayılacak getiriler sunuyor. İkinci ayrılma nedeni ise, acil paraya ihtiyacı olanlara, BES’teki birikimlerinin bir kısmını kullanma hakkı tanınmıyordu. Bu durumda olanlar mecburen BES’teki tasarruflarının tamamını alıp sistemden ayrılmak zorunda kalıyorlardı; devlet katkısının bir kısmını da alamıyorlardı.

YÜZDE 50 İLE SINIRLI

İşte, yasa çıktığında artık BES katılımcıları birikimlerinin bir kısmını acil ihtiyaçları için kullanabilecekler. Şöyle ki; sistemde belirli süre bulunan katılımcılar, BES’ten ayrılmadan devlet katkısı hesabındaki birikim tutarı hariç, kendi birikimlerinin en fazla yüzde 50’sini kullanabilecek. Daha açık bir anlatımla BES’te belirli süreyi doldurmuş olanlar kısmen ödeme alabilecek. Böylece acil ihtiyaçlar için sistemden ayrılmaya gerek kalmayacak. Ayrıca kısmen yapılan ödeme tutarının yüzde 25’ini aşmamak üzere kişinin yüzde 25’i aşmamak kaydıyla devlet katkısı hesabındaki tutardan da ödeme yapılabilecek.

KONUT, EVLİLİK, EĞİTİM

Tabi, bu işin iyi bir tarafı daha var. Yeni düzenleme ile BES, bir anlamda sadece emeklilik için birikim yapmaktan çıkıyor; konut alımı, evlilik, eğitim gibi ileride ihtiyaç duyulacak durumlar için de kullanılabilecek tasarruf sistemi haline geliyor. Böylece BES’e yönelik, ‘kim bekleyecek 56 yaşına kadar?’ söylemi de artık karşılık bulmayacak. Hangi şartlarda ve hangi durumlarda kısmi çekiş yapılabileceğinin detayları ise tasarı yasalaştıktan sonra Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) belirleyecek.

BES KREDİYE TEMİNAT OLACAK

Bireysel emeklilikteki düzenlemeler bu kadarla da sınırlı değil. Katılımcıların talebi halinde BES’teki sözleşmelerin temlik edilmesine de imkân tanınıyor. Peki, bu ne demek? En basit haliyle katılımcılar BES sözleşmelerini teminat olarak gösterip, bankalardan kredi kullanabilecek. Mesela, nakde ihtiyacınız var, kısmi çekiş hakkı olsa da BES’teki birikiminize dokunmak istemiyorsunuz ve kredi ile ihtiyacınızı karşılayabile-ceksiniz. BES sözleşmenizi teminat olarak gösterip, kredi kullanabilecek-siniz. Şunu da belirteyim, bu uygulama ile, bankalar ile emeklilik şirketleri işbirliğine gidip, BES’i olan vatandaşa, uygun faizli kredi imkânı bile sağlayabilir.

45 YAŞ SINIRI KALKIYOR

Ekonomi paketinde BES’e yönelik önemli düzenlemelerden biri de otomatik katılım sistemine yönelik. Malum, 2017 yılında 45 yaş altı çalışanların işverenleri tarafından BES’e dahil edilmesine imkan tanındı ve otomatik BES ya da bir başka adıyla Otomatik Katılım Sistemi başladı. O dönemde birçok yazımda 45 yaş sınırlamasına karşı çıkmış, otomatik BES’in tüm çalışanları kapsaması gerektiğini söylemiştim. Yeni düzenleme ile otomatik katılımdaki 45 yaş sınırı nihayet kalkıyor. Yasa çıktıktan sonra yaş şartı olmadan tüm çalışanlar işverenleri tarafından BES’e dahil edilebilecek. Daha önce yaş sınırı nedeniyle sisteme giremeyenler de bu sayede girebilecek.

DEVLET KATKISI YÜZDE 30’A ÇIKIYOR

Yeni düzenleme ile BES’teki yüzde 25 devlet katkısı yüzde 30’a çıkartılıyor. Peki, bundan kimler yararlanacak? Birincisi, sistemdeki tüm katılımcılar yararlanacak. Ancak yasa çıkana kadar ödenen katkı paylarına devlet yüzde 25 katkı yapmaya devam edecek, yasa çıktıktan sonra katkı payı yüzde 30 üzerinden hesaplanıp, katılımcıların hesaplarına yansıyacak. Kötü haber şu; BES’e, sene başında toplu ödeme yapanların devlet katkıları yüzde 30 üzerinden değil yüzde 25 üzerinden hesaplanacak. Ama yasa çıktıktan sonra toplu ödeme yapanlar yüzde 30 devlet katkısı alacak.

TOPLU PARA ÖDEYENE AVANTAJ

BES’e yönelik yasa tasarısında bir düzenleme daha var; o da sisteme toplu ödeme yapanları kapsıyor. Buna göre, toplu para ödeyenlerin devlet katkısını aşan tutarı, sonraki yıllara aktarılabilecek. Şöyle anlatayım. Malum, BES’te, bir yıl içinde alınacak en yüksek devlet katkısı tutarı o yıldaki brüt asgari ücret hesabının toplamını aşamıyor. Mevcut durumda aşan tutar için herhangi bir uygulama yapılamıyor. Yeni yasa çıktığında, diyelim ki, 2022’de sisteme ödediğiniz toplu para devlet katkısı tutarını aştı; işte aşan kısmını 2023’ün ya da 2024’ün devlet katkısı hesaplamasına ve ödemesine aktarılabilecek.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
2.419 Değişim: 1,18% Hacim : 31.822 Mio.TL Son veri saati : 18:00
Düşük 2.397 13.05.2022 Yüksek 2.427
Açılış: 2.416
15,4775 Değişim: 0,61%
Düşük 15,3668 13.05.2022 Yüksek 15,5144
Açılış: 15,384
16,1134 Değişim: 0,67%
Düşük 15,9645 13.05.2022 Yüksek 16,1945
Açılış: 16,0058
901,99 Değişim: 0,27%
Düşük 895,04 13.05.2022 Yüksek 910,09
Açılış: 899,59
bigpara

Copyright © 2022 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.