Köprü ve otoyollarda işletme özelleştiriliyor

Buna göre köprü, otoyol ve çevre yolları ‘tek paket halinde’ değil, ‘birlikte ya da ayrı ayrı’ özelleştirilecek.

5 YILLIK UZATMA

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın (ÖİB) köprü ve otoyol özelleştirmesine ilişkin 2010 yılı kararında değişiklik yapıldı. Dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla İstanbul Boğaziçi (15 Temmuz Şehitler) ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri ile dört otoyolun özelleştirmesine; Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ve Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan Kavşağı-Yenişehir Kavşağı bölümü de dahil edildi.

AYRI AYRI YA DA BÜTÜN HALİNDE

2010 yılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararında söz konusu köprü ve otoyolların, “Tek paket halinde birlikte, fiili teslim tarihinden itibaren 25 yıl süre ile İşletme Haklarının Verilmesi” yöntemiyle özelleştirilmesi planlanmıştı. Ancak dünkü Cumhurbaşkanlığı kararıyla üç kritik değişiklik yapıldı. Söz konusu köprü ve otoyollar, ‘bir bütün halinde veya ayrı gruplar halinde’, ‘30 yıllığına’ özelleştirilecek.

SADECE İŞLETME HAKKINI İÇERİYOR

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB), karara ilişkin yaptığı yazılı açıklamada Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ve özelleştirme kapsam ve programında bulunan otoyol ile köprülere yönelik çalışmaların kamu varlıklarının satışını değil, mülkiyetin devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas aldığını vurguladı. Özelleştirme çalışmalarının ilgili kurumlarla koordinasyon içinde devam ettiği belirtilen açıklamada özetle şu noktalara dikkat çekildi: “Bu modelde öncelik gelir elde etmek değil, otoyollarda hizmet kalitesini yükseltmek, bakım ve yatırımları hızlandırmak ve işletme verimliliğini artırmaktır.  Kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıllık toplam kârın 18 milyar dolara ulaştığı yönünde eksik ve yanıltıcı değerlendirmeler yapılmaktadır. Oysa 600 milyon dolar olan kâr değil, gelirdir. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon doları bakım ve onarım giderlerine ayrılmaktadır. Ayrıca önemli tutarda yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme giderleri bulunmaktadır. Tüm bu maliyetler göz ardı edilerek yapılan hesaplamalar, otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmamakta ve kamuoyunu yanıltmaktadır.”

ÜCRETSİZKEN ÜCRETLİ Mİ OLACAK?

Özelleştirme kararında Bursa ve Gaziantep’te ücretsiz kullanılan iki çevre yolunun da yer alması, iki kentte endişe yarattı. Sanayi üsleri olarak bilinen Bursa ve Gaziantep’te bu yolların paralı olması halinde kent içi trafikte büyük sorun yaşanacağı yorumu yapıldı. Ancak ÖİB’den yapılan açıklamada, “Çalışmaların temel amacı; hizmet kalitesini artırmak, bakım ve yatırımları hızlandırmak, işletme verimliliğini yükseltmek ve sürdürülebilir bir altyapı yönetimi oluşturmaktır. Ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi, geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararı ve çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir karar bulunmamaktadır” vurgusu dikkat çekti. Böylece söz konusu ücretsiz yolların, özelleştirme durumunda da ücretsiz olarak kullanımının devam edileceği tahmini yapıldı. 

İŞTE ÖZELLEŞECEK O YOLLAR

2010 yılında Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri ile Edirne-İstanbul-Ankara, Pozantı-Tarsus-Mersin, Tarsus-Adana-Gaziantep ve Toprakkale-İskenderun otoyolları özelleştirme kapsam ve programına alınmıştı. Dünkü kararla bunlara Niğde-Pozantı Otoyolu, Gaziantep Çevre Otoyolu ile Bursa Çevre Otoyolu’nun Çağlayan-Yenişehir Kavşağı eklendi. Tüm bu otoyollar, çevre yolları, köprüler, bağlantı yolları, bakım ve işletme tesisleri, hizmet tesisleri ve yük aktarma merkezleri gibi diğer mal ve hizmet üretim birimleri ve varlıklarıyla birlikte 2031 yılına kadar özelleştirilecek.