Dikkat! Her indirim indirim değildir

TÜKETİCİLER her yıl farklı kampanya dönemlerinde cazip indirimlerle karşılaşıyor. Ancak vitrinde ya da ekranda öne çıkan yüksek indirim oranları her zaman gerçek bir avantaj sunmuyor. Bazı kampanyalarda kasaya gelindiğinde etiket fiyatının değiştiği görülürken, bazı internet sitelerinde ise büyük puntolarla duyurulan indirimlerin çok sayıda istisna içerdiği ya da vaat edilen avantajı sağlamadığı ortaya çıkıyor. Artan tüketici şikayetleri üzerine Ticaret Bakanlığı da yanıltıcı indirim reklamlarına yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Biz de Hürriyet olarak uzmanlara tüketicilerin bu dönemde alışveriş yaparken nelere dikkat etmesi gerektiğini sorduk.

YÜZDE HESAPLAMASI KAFA KARIŞTIRDI

AA’da yer alan habere göre, bakanlık denetimlerinde özellikle “yüzde 50 + yüzde 20 + yüzde 10” gibi üst üste binen yanıltıcı nihai indirim hesaplamalarının tüketicilerde kafa karışıklığı oluşturduğu belirlendi. Reklamın ana metninde tüm ürünlerde indirim olduğu belirtilmesine rağmen dipnotlarla birçok ürünün kapsam dışı bırakıldığı, kampanya koşullarının ise okunmayacak kadar küçük ve silik puntolarla sunulduğu tespit edildi. İndirimli satışın başlangıç ve bitiş tarihlerinin bulunmaması ile sadakat kartları üzerinden yapılan indirimlerde referans fiyatın gerçeğe aykırı şekilde yüksek gösterilmesi de üzerinde durulan ihlaller arasında yer aldı. Uzmanlar ise özellikle indirim sezonunun yaklaştığı bu dönemde alışveriş yapacak tüketicilere dikkatli olmaları yönünde uyarılarda bulunurken, yanıltıcı kampanyalara karşı alınabilecek basit önlemlerin mağduriyetlerin önüne geçebileceğini belirtiyor.

UCU AÇIK İFADELER YANILTIYOR

Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, son zamanlarda indirim kampanyalarına yönelik tüketici şikayetlerinin arttığına vurgu yaparak, tüketicilerin en çok yanıldığı indirim ifadelerinden birinin, “yüzde 50’den başlayan..” gibi ucu açık ifadeler olduğunu söyledi. Raflarda, reyonlarda ve internet sitelerinde tüketicinin bilgi alma hakkını engelleyen ve kafa karışıklığına neden olan ifadelerin sıklıkla yer aldığını söyleyen Kılıç, “Tüketici bazen bu fiyatları ödedikten sonra bazen ise kasaya gitmeden farkedebiliyor. Özellikle de internet sitelerinde tüketiciyi acele ettiren, ‘son gün, son 2 adet kaldı’ gibi ifadelerin tüketiciyi yanılttığını ve ihtiyacı olmayan ürünü almaya yönlendirdiğini gözlemliyoruz” dedi. Tüketicilerin indirim aldatmacalarına yenik düşmemesi için alışveriş yapmadan önce ihtiyaç listesi yazmasının önemli olduğuna işaret eden Kılıç, “Tüketici alışveriş yapmadan önce ihtiyacım nedir sorusunu sormalı ve ona göre ilerlemeli” diye konuştu.

TÜKETİCİ NELERE DİKKAT ETMELİ ?

Kılıç, indirim kampanyaları döneminde tüketicinin dikkat etmesi gerekenleri ve haklarını şöyle sıraladı:

Tüketici her gördüğü indirim kavramına inanmamalı, mağazanın internet sitesinden indirimin
gerçek olup olmadığına
bakmalı.

İndirim ifadesinin neleri kapsadığını tek tek etikette incelemeli, “en fazla”, “seçili ürünlerde” gibi ifadeler iyi okunmalı.

Kasada veya rafta farklı fiyatlarla karşılaşırsa kendi lehine olan fiyatın uygulanması gerektiğini bilmeli.

Eğer satıcı bunu kabul etmiyorsa tüketici fişin ve etiketin fotoğrafını çekerek Ticaret İl Müdürlüğü’ne bildirebilir.

Olası mağduriyetlerde, Ticaret Bakanlığı tarafından işletilen ALO 175 Tüketici Danışma Hattı aranabilir.

KASIM İNDİRİMLERİNE CEZA YAĞMIŞTI

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında mevzuata aykırı hareket eden reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları yaptırıma tabi tutuluyor. İdari para cezaları, reklamın yayınlandığı mecraya göre 99 bin 339 liradan başlayıp 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar yükselebiliyor. Hatırlanacağı üzere Ticaret Bakanlığı, geçen yılın sonunda Reklam Kurulu toplantısında “Efsane Kasım”, “Şahane Cuma” gibi adlarla anılan indirim dönemlerine ilişkin tüketici şikayetlerini değerlendirerek 12.9 milyon TL idari para cezası uygulamıştı. 2024 yılında da yine kasım indirimleri kapsamında toplam 19.6 milyon TL idari para cezası verilmişti. 2023’te ise Reklam Kurulu tüketiciyi aldatanlara yılın ilk 11 ayında 92.5 milyon TL ceza uygulamıştı.