10 maddede kentsel dönüşüm kampanyası

İstanbul’da riskli yapıların yenilenmesi için devreye alınan kentsel dönüşüm kampanyasında süre uzatıldı. Hibe, uygun şartlarda kredi ve taşınma desteği sunan ‘Yarısı Bizden’ kampanyası yılsonunda sona erecekken, vatandaşa 31 Aralık 2027’ye kadar fırsat verildi. Bu sayede dönüşüm için henüz yolun başında olanlar ya da karar veremeyenler de sürece dahil olabilecekler. Bir yandan da depreme dirençli yapı sayısı artacak.

Peki kampanyadan kimler, nasıl faydalanacak, kamu hangi şartlarda nasıl destek verecek? İşte 10 maddede Yarısı Bizden…

ÖNCE GÜVENİLİR BİR MÜTEAHHİT BULUN

1. Kampanya şu an için İstanbulla sınırlı. İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü bu kampanyadan faydalanabiliyor. Tek şart; yeni projedeki yapı (otopark ve sığınak hariç), eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemeli.

2. Kampanyadan faydalanacaklar için doğru yol haritası şöyle; Önce teknik ve mali yeterliliği olan bir müteahhit bulunarak güvenli bir sözleşme hazırlanmalı, sonra bakanlık lisanslı kurumlara risk tespiti yaptırılmasını içeren süreç başlatılmalı. Çünkü bakanlık mali destek verirken, firma bulma sorumluluğunu vatandaşa bırakıyor. Önce risk tespiti yapanlar süre daraldığı için iyi firma bulma noktasında zorlanabiliyor.

Bu iki adım sonrasında kat irtifakı kurulduktan sonra hak sahibi tespiti yaptırmak üzere ilçe belediyesine başvuru yapılıyor. Bakanlıkça belirlenen randevu gününde hak sahibi ile ‘hibe taahhütnamesi’ ve ‘kredi sözleşmesi’ imzalanıyor ve kampanyaya dahil olunuyor.

NE KADAR ÖDENİYOR?

3. Kampanyanın bina bazlı dönüşüm desteği kapsamında her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği veriliyor. Bu şekilde her bir konut için sağladığı 1 milyon 875 bin TL’lik finansman desteğinden faydalanan vatandaşlar, evlerini yüklenici firmalarla yeniden inşa ettirebiliyor. Hak sahibinin diğer her bir konutu için ayrıca 1 milyon 750 bin TL kredi veriliyor.

4. İşyerleri için de 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi, 125 bin TL taşınma desteği sunuluyor. Hak sahibinin diğer her bir dükkânı için de 875 bin TL kredi sağlanıyor.

5. Vatandaşların bu süreçte kredi çıkar mı endişesi duymasına gerek yok. Konut ve işyerinde hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmıyor.

6. Taşınma desteğinde ise iki önemli detay var. İlki; bu desteği evde ev sahibi yaşıyorsa kendisi, kiracı varsa kiracı alıyor. İkincisi; aylık dönüşüm kira desteği ve taşınma desteği aynı anda alınmıyor, bunlardan birinin seçilmesi gerekiyor.

İKİ YIL TAKSİT YOK

7. Hibe ve kredinin birlikte alınması şart değil. Eğer ihtiyaç yoksa, vatandaş sadece hibe alıp kredi kullanmayabiliyor.

8. Ödemeler ev ve işyeri sahiplerine değil, inşaat ilerleme seviyesine göre müteahhit firmaya yapılıyor.

9. Pek çok vatandaş peki bu desteklerin geri ödemesi nasıl olur diye endişe ediyor. Şöyle; Hibelerde geri ödeme yok. Kredi taksit ödemeleri yapı ruhsatı alındıktan iki yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vadeye yayılıyor. Yani vatandaş yeni evine geçtikten sonra taksit sürecine giriyor. Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmazken, sonraki yıllar TÜFE oranının yarısı kadar güncelleme yapılıyor.

10. Site benzeri büyük dönüşümü seçenler için TOKİ ya da Emlak Konut devreye giriyor. Riskli yapı kararı sonrası yüzde 100 uzlaşma sağlayan hak sahipleri dönüşüm taleplerini iletmek için, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapıyor. Bu durumda da 875 bin TL’lik hibe desteği ve 125 bin TL’lik taşınma desteği sağlanıyor. Hibe tutarı bina maliyetinden düşürülüyor, arta kalan borç ise yine uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.

HEDEF 81 İLE YAYMAK

Kampanya kapsamında bugüne kadar İstanbul’da 435 bin 683 ev ve işyeri dönüşüm kapsamına alındı, 108 bin 881 bağımsız bölümün ise dönüşümü tamamlandı. 2026 sonuna kadar 500 bin bağımsız birimin dönüşmesini hedefleyen kamu, kampanyayı ülke geneline yaymayı planlıyor. AK Parti’nin 25’inci yıl vizyonuna göre, Yarısı Bizden desteği 81 ile yaygınlaştırılacak; her yıl 150 bin bağımsız bölüm yenilenecek.