***XU100*** (ANALİZ- Günün Piyasa Haritası (Trive Yatırım))

İlgili Dosyayı Görüntüle

PDF Belgesi - 354,4 KB

İran-İsrail cephesinde dün öğleden sonra kısmi bir duraksama gerçekleşti. Hatemu'l Enbiya Karargahı İsrail'e yönelik operasyonların durdurulduğunu duyurdu; akabinde Netanyahu da Trump'ın talebi doğrultusunda İran'a saldırıları askıya aldığını kabul etti. Ancak tablo yalnızca iki ülke arasındaki çatışmayı kapsamıyor: İsrail Lübnan operasyonlarını tüm kapasitesiyle sürdüreceğini teyit ederken, İran da Lübnan'daki saldırılar devam ettiği sürece çatışmanın yeniden alevlenebileceği uyarısını saklı tuttu. Trump ise deniz ablukasının nihai anlaşmaya ulaşılana kadar yürürlükte kalacağını vurguladı. Duraksama gerçek, ama kırılgan.
Piyasaların tepkisi iki ayrı yönde şekillendi. Dün Nasdaq 100 günlük kazancını %2,5'in üzerine taşıdı, S&P 500 %0,30 yükseldi, BIST 100 %1,22 artışla 13.860 puandan kapandı, bankacılık endeksi ise %3,61 ile öne çıktı. Petrolde sabah saatlerinde %3,5 artışla 96 doların üzerini gören Brent, ateşkes haberinin ardından geri çekildi. Altın ise bu tablodan farklı bir ders çıkardı; kırılgan ateşkes, jeopolitik risk primini tek başına eritmeye yetmedi.
Bu sabah altın 4.333 dolar civarında yatay seyrediyor; vadeli petrol gerilemeyi sürdürüyor. Brent %0,97 düşüşle 93,34 dolar, ham petrol %1,36 ekside 90,06 dolar seviyesinde. Altının ateşkese rağmen yükselememesinin ardında ayrı bir dinamik yatıyor: CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar Fed'in Aralık'a kadar faiz artırma ihtimalini %70'in üzerinde fiyatlıyor. Getiri sağlamayan varlık olarak altın üzerindeki baskı, jeopolitik rahatlama sinyallerinden bağımsız biçimde sürüyor. Avrupa vadeli işlemleri de negatif seyirde; DAX %0,58 ve CAC 40 %0,23 geri çekilmiş durumda. Haftanın kritik mihveri bu Çarşamba açıklanacak ABD TÜFE verisi: hem Fed yol haritasını hem de altın, tahvil ve döviz piyasalarındaki dengeleri doğrudan şekillendirecek.
Federal Mahkeme Trump'ın H-1B Vize Ücretini İptal Etti
California öncülüğünde 20 eyaletin federal yürütme organlarına karşı açtığı davada Massachusetts Federal Bölge Mahkemesi, Trump yönetiminin H-1B vize başvurularında işverenlerden alınmasını öngördüğü 100 bin dolarlık ek ücret şartını hukuka aykırı bularak iptal etti. Yargıç Leo Sorokin, kararında söz konusu ödemenin nitelik itibarıyla bir "vergi" oluşturduğunu ve vergi koyma yetkisinin ABD Anayasası uyarınca yalnızca Kongre'ye ait olduğunu vurguladı; düzenlemenin kuvvetler ayrılığı ilkesini ve idari usul kurallarını çiğnediğine hükmetti. Eylül 2025'te imzalanan başkanlık kararnamesiyle yürürlüğe giren bu ücret, H-1B vizesine yoğun biçimde başvuran teknoloji şirketleri için ciddi bir maliyet yükü oluşturuyordu. Karar özellikle büyük teknoloji şirketleri ve yabancı kökenli yazılım mühendislerine bağımlı sektörler açısından olumlu bir gelişme; aynı zamanda Trump yönetiminin göç politikasına yargının koyduğu önemli bir sınır olarak da okunabilir.
Fed New York Anketi: Enflasyon Beklentisi Hafif Geriledi, Tablo Karışık
Fed New York Şubesi'nin yaklaşık 1.300 hanehalkının katıldığı Mayıs anketine göre ABD tüketicilerinin önümüzdeki 12 aya ilişkin medyan enflasyon beklentisi 0,1 puan gerileyerek %3,5'e indi. Orta ve uzun vadeli beklentiler sırasıyla %3,1 ve %3,0 seviyelerinde değişmedi. Ancak tablonun içi karışık; kira artış beklentisi 1,4 puan yükselerek Temmuz 2022'den bu yana görülen en yüksek düzey olan %7,4'e çıkarken, gıda fiyatı beklentisi de 0,6 puan artışla %5,8'e yükseldi. İşgücü tarafından gelen sinyaller de olumlu değil: işten çıkarılma beklentileri yükseldi, yeni iş bulma olasılığına dair beklentiler geriledi, hanehalkının mali durumuna ve krediye erişimine ilişkin görünüm kötüleşti. Manşet beklentisindeki marjinal düşüş FOMC öncesinde piyasalara sınırlı bir rahatlama sunuyor; ama kira ve gıda beklentilerindeki yükseliş, enflasyonun belirli kalemlerden tutunmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Bu Çarşamba'nın ABD TÜFE verisi bu çelişkili tablonun hangi tarafa döndüğünü net biçimde gösterecek.
OpenAI SEC'e Gizli Halka Arz Başvurusu Yaptı
OpenAI, halka arz sürecinde kullanılan S-1 formunu SEC'e gizli olarak sunduğunu resmen açıkladı. Şirket, başvurunun kamuoyuna sızma ihtimaline karşı süreci önceden duyurma kararı aldığını belirtti. Kesin bir halka arz tarihi henüz netleşmedi; yönetim, bazı stratejik adımların özel şirket statüsünde atılmasının avantajlı olabileceğini ifade ederken gizli başvurunun koşullar uygun olduğunda planlanandan erken bir halka arza olanak tanıyacağını da vurguladı. OpenAI'nin bu adımı, rakibi Anthropic'in de geçtiğimiz hafta SEC'e gizli başvuru yapmasının hemen ardından geldi. SpaceX'in 75 milyar dolarlık talep toplama sürecini bu hafta Çarşamba kapanışında tamamlayacağı göz önüne alındığında, yapay zeka ve uzay ekonomisinde aynı hafta içinde birden fazla tarihi ölçekli halka arz sürecinin eş zamanlı yürümesi piyasalar için eşi görülmemiş bir likidite ve fiyatlama sınavına dönüşüyor.
Çin'in Mayıs İhracatı Beklentileri Belirgin Biçimde Aştı
Çin Gümrük İdaresi'nin bugün açıkladığı verilere göre Mayıs ihracatı dolar bazında yıllık %19,4 artarak hem Nisan'daki %14,1 hem de piyasa beklentisi olan %15'in belirgin üzerinde gerçekleşti. İthalat tarafında da güçlü görünüm korundu; yıllık %27,4'lük büyüme Nisan'daki %25,3'ün ve %25'lik beklentinin üzerinde kaldı. Ticaret fazlası Mayıs'ta 105,4 milyar dolara yükseldi. Performansın öne çıkan sürücüsü yapay zeka bağlantılı ürün ihracatındaki hızlı genişleme oldu; bu kalem İran savaşının yarattığı küresel ekonomik aksaklıkların dış ticaret üzerindeki etkisini sınırlamada belirleyici rol oynadı. Yılın ilk beş ayına bakıldığında ihracat kümülatif %15,5 artarken ithalat %24,5 yükseldi; ithalattaki güçlü seyir hem enerji maliyetlerinin büyüklüğünü hem de iç talepte süren direnci yansıtıyor.
TCMB Mayıs Fiyat Raporunu Yayımladı
TCMB, dün Mayıs ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı. Aylık TÜFE %1,71 artarken yıllık enflasyon 0,24 puan yükselerek %32,61 seviyesine ulaştı. Aylık tabloda belirleyici etkenler net biçimde ayrışıyor: işlenmemiş gıda fiyatları enflasyonu aşağı tutan taraftaydı; sebze fiyatları %14,63 azalırken et fiyatları da %1,76 geriledi. Ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda ise yukarı yönde baskı uyguladı, ulaştırmadaki yükselişin arkasında akaryakıt fiyat hareketleri yer aldı. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilerde hizmet enflasyonunun bir önceki aya yakın seyretmesi ayrıca dikkat çekici; bu göstergenin yapışkanlığını koruması indirim döngüsünün önündeki asıl engeli gözler önüne seriyor. Yurt içi üretici fiyatları aylık %2,75 artarken yıllık ÜFE 0,34 puan yükselerek %28,93 seviyesine çıktı. Sebze fiyatlarındaki düşüşün mevsimsel nitelik taşıdığı ve ilerleyen aylarda tersine dönme ihtimali göz önünde bulundurulduğunda, aylık enflasyondaki yavaşlamanın yapısal bir değişime işaret etmediği sonucuna ulaşmak güç değil.
Şimşek: Savaş Enflasyona En Az 5 Puan Yük Bindirdi
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, dün katıldığı televizyon programında Orta Doğu savaşının Türkiye enflasyonuna doğrudan 5 puanlık baskı bindirdiğini ortaya koydu; savaşın uzaması halinde bu etkinin daha da derinleşebileceğini de vurguladı. Şimşek'e göre yük tek boyutlu değil: ham petrol ve doğalgaz maliyetleri birinci etki oluştururken, küresel büyümenin yavaşlaması, enflasyonun yükselmesi, küresel faizlerin sertleşmesi ve Türkiye'nin ihracat yaptığı bu bölgedeki ticaretin aksaması çok katmanlı bir şok ortamı yaratıyor. TCMB rezervlerinin Şubat 2026'daki 210 milyar dolarlık zirveden savaşın etkisiyle 160 milyar dolar seviyesine gerilediğini aktaran Bakan, bu düzeyin 2023 ortasındaki yaklaşık 98,5 milyar dolarlık baza kıyasla hâlâ ciddi bir rezerv birikimini temsil ettiğini belirtti.
Kira cephesinde ise somut bir projeksiyon geldi. Şimşek, teslim edilen 500 bin konutun ardından bu yıl 120 bin konut daha devreye gireceğini, önümüzdeki iki yıl içinde 750 bin konuta ulaşıldığında kira enflasyonunun büyük ölçüde çözüleceğini açıkladı; yıl sonu kira enflasyonunun %30-35 bandına gerilemesini beklediğini de ortaya koydu. Petrol fiyatlarının tüketici fiyatlarına tam yansımasını engelleyen eşel mobil sistemi sayesinde akaryakıt fiyatlarını baskıladıklarını hatırlatan Şimşek, o dönemde benzinin 80, mazotun ise 95 lirayı aşacağını hesapladıklarını ve bunun önüne geçtiklerini vurguladı. Dezenflasyon sürecinin Orta Doğu savaşına karşın devam ettiğini belirten Bakan, petrol fiyatlarının gerilediği bir senaryoda Türkiye'nin bu süreçten en fazla olumlu etkilenecek ülkeler arasında yer aldığını da ekledi.
Özetle
Haftaya İran-İsrail hattında kısmi ateşkesle girildi; önceki seansta Nasdaq 100'de %2,5'i aşan yükseliş ve BIST 100'de %1,22'lik artışla somutlaşan risk iştahı toparlaması, sabah vadeli petrolünün gerilemeyi sürdürmesiyle dengelenmiş durumda. Küresel piyasalar bu hafta iki kritik başlık etrafında şekillenecek: SpaceX'in Çarşamba kapanışında sonuçlanacak 75 milyar dolarlık talep toplama süreci ve aynı günkü ABD TÜFE verisi. Fed New York anketi 12 aylık enflasyon beklentisini %3,5'e geriletmiş olsa da kira beklentisinin Temmuz 2022 zirvesine çıkması bu rahatlama içindeki uyarıyı canlı tutuyor. OpenAI'nin SEC'e gizli halka arz başvurusu yapay zeka sektöründe değerleme yarışının resmen başladığını tescilledi. Çin'in Mayıs ihracatının yapay zeka bağlantılı ürünler öncülüğünde %19,4 ile beklentileri belirgin aşması, küresel aksaklıklara karşın Çin'in dış ticaret direncini koruduğunu ortaya koydu. Türkiye cephesinde ise TCMB'nin hizmet enflasyonunun yapışkanlığını belgeleyen fiyat raporu ve Şimşek'in savaşın enflasyona en az 5 puan yük bindirdiği açıklaması para politikasında temkinli tutumun uzun süre daha süreceğine işaret ediyor; Perşembe'deki TCMB faiz kararı haftanın yerel piyasalar için en kritik anı olmayı sürdürüyor.
Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

ForInvest Haber
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.