OPEC+ toplantısı resmen yılan hikayesine döndü. Geçen hafta perşembe günü toplanan gruptan bir karar çıkmamış ve toplantı akşam saatlerine ertelenmişti. Perşembe akşamı da bir karar çıkmayınca toplantı cuma gününe ertelendi. Cuma da karar çıkmayınca toplantı dün yeniden yapıldı. Dün de bir karar çıkmadı ve bu sefer süresiz bir şekilde ertelendi.

OPEC+ tarihine geçecek bir süreç yaşadık. Daha önce de belirli anlaşmazlıklar yaşandığı olmuştu, fakat bu anlaşmazlıklar kısa süre içerisinde çözülmüştü. Bu seferki anlaşmazlık üretim kotası üzerinde çıktı. Üretimin ağustos-aralık döneminde 2 milyon varil artırılması ve mevcut üretim kesintisi anlaşmasının 2022 yılı sonuna kadar uzatılması önerisi çoğu ülke tarafından kabul edilirken, Birleşik Arap Emirlikleri’nin üretim kotasının daha fazla artırılması gerektiğini düşünmesiyle birlikte ortak bir karar alınamadı.

Ana gelirleri petrol ihracından oluşan bu ülkelerin bütçelerini dengelemek için farklı farklı petrol seviyelerine ihtiyaçları var. IMF’nin 2021 projeksiyonuna göre Suudi Arabistan’ın bütçe dengesi 76 dolar, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) 64 dolar dolar seviyesinde dengeleniyor. Daha yüksek petrol fiyatına ihtiyaç duyan ülkeler üretimin daha fazla artırılması kararına karşı çıkarken, BAE gibi daha düşük fiyatta bütçesini dengeleyen ülkeler ise üretimin daha fazla artırılmasını destekliyor.

Görüşmelerden bir karar çıkmayınca üretimin mevcut şekliyle devam edeceği beklentisi petrol fiyatlarını yukarı çekti.

Ben bir noktada anlaşmanın sağlanacağını düşünüyorum. Çünkü artan petrol talebini karşılamak için üretimin de artırılması gerekecektir. Geçen yıl pandemi etkisiyle talep keskin bir düşüş yaşayınca, fiyatları dengelemek için üretimde tarihi yüksek kesintilere gidilmişti. Fakat büyük merkez bankalarının piyasaları destekleyici adımlarıyla birlikte toparlanan ekonomiler bu sefer talep fazlası yaratmaya başladı. Bu nedenle petrol üretiminin de artırılacağını düşünüyorum. Tabii süreci OPEC+ belirleyecektir.

İşin temel kısmını değerlendirdikten sonra teknik kısma da yer vermek istiyorum. Ham petrolde Yükselen takoz olarak adlandırılan bir formasyon söz konusu. Buradaki kritik nokta 76.30 dolar seviyesi olacaktır. Bu eşik geçilirse 79-80 dolar bölgesine doğru yükseliş potansiyeli görebiliriz. Olası geri çekilmeler şimdilik düzeltme olarak adlandırılabilir. Bu düzeltme sonucunda eğer 74 dolar altına sarkılırsa o zaman satış baskısını konuşabiliriz. Tabii böyle bir durum için OPEC+’dan bir katalizör gelmesi gerekiyor.

Ham Petrol Teknik Görünüm

Geçen hafta yapılan Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında ABD Merkez Bankası (Fed) üyelerinin enflasyon beklentilerini yükseltmesi ve faiz artırım bekleyen üye sayısının artmasının ardından küresel bazda risk iştahında düşüşler görmüştük. Bu kapsamda dolar endeksi güç kazanırken, borsalarda ise aşağı yönde ivme gördük. Bu hafta ise ters yönde hareketler söz konusu.

Dün akşam Fed Başkanı Powell’in ‘’Erken faiz artırımı düşünmüyoruz’’ açıklamasının ardından özellikle ABD borsalarında yükselişler görülürken, dolar endeksinde yatay görünüm ön planda. Zaten kimse Fed’den erken bir faiz artırım beklemiyor. Fakat bu tarz müdahaleler ile beklentinin satın alınmasını da engellemeye çalışıyorlar.

Her zaman söylediğim gibi piyasalar ne zaman sıkıntıya girse, Fed Başkanı Powell çıkıp piyasaları dengeliyor. Bunun bir örneğini de dün akşam görmüş olduk. Fakat artık bu sözlü müdahalelerin etkisinin giderek azalacağı bir sürece giriyoruz. Normal şartlarda dünkü açıklama Euro/dolar ve ons altın için yukarı yönde etki yaratması beklenirdi. Fakat bu iki enstrüman yukarı gidemedi, hatta sınırlı bir düşüş gösterdi. Sadece ABD borsalarının yukarı çekilmesi burada Fed’in ABD borsalarının bozmak istemediğinin canlı bir örneği oldu. İlerleyen süreçte enflasyon ve istihdam gelişmeleri önemli olacaktır. Bu iki alanda yukarı yönde seyir devam ettiği sürece piyasa Powell’i değil gerçekleri fiyatlayacaktır.

TL varlıklar ne durumda?

Dolar kuru iki gündür aşağı yönde hareket gösteriyor. Özellikle 8.80 TL tepe bölgesinin geçilememesinin bu kar satışlarına fırsat sağladığını düşünüyorum. Yaz sezonunda olmamız ve turistlerin sınırlı da olsa döviz girdisi yaratacak olması TL üzerindeki baskıyı biraz hafifletebilir. Biraz diyorum çünkü hem ABD gelişmeleri hem de içerideki enflasyon ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) gelişmelerinin ana resimde hala TL üzerinde baskıya neden olabileceğini düşünüyorum. Bu nedenle kısa vadede baskı görsek de bu tarz düşüşlerin orta-uzun vadede fırsatlar yaratacağını düşünüyorum.

Borsa tarafında ise, bu hafta toparlanma görmekteyiz. Bunun en büyük sebebi de majör borsaların yukarı yönde ivmesinin devam ediyor olması. Eğer yurt dışı borsalara bir satış gelirse bunun Bist100 üzerindeki etkisi daha fazla olacaktır. Burada ana seviye takibi yapılarak kararlar alınması gerekiyor. Mart 2020’den gelen yükselen trend desteği 1370’ten geçiyor. Mevcut durumda bu bölge üzerinde görünüm pozitif olacaktır. 1370’in altı borsa için ciddi bir sıkıntı getirebilir. Yükselişlerde ise 1460/1470 bölgesinin bu aşamada geçilme ihtimalini zayıf görüyorum. Bu nedenle yükselişlerde kademeli satış fırsatları görebiliriz. 

Artık her ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısının bir öncekinden daha önemli olacağı döneme girdik.

ABD’de yükselen enflasyon ve ekonomideki pozitif ivme neticesinde Fed’in tahvil alımlarını azaltacağına yönelik sesler ufak ufak yükselmeye başladı. Bu durum son dönemde dolar endeksine biraz güç kazandırdı. Biraz diyorum çünkü dolar endeksi, potansiyelinin çok az kısmını gerçekleştiriyor. 

Bugün faizler ve varlık alım programında bir değişiklik beklentim yok. Üç ayda bir yayınlanan ekonomik projeksiyonların önemli olacağını düşünüyorum. Mart ayındaki projeksiyonlarda büyüme ve enflasyon beklentileri yukarı revize edilirken, 2022 yılında faiz artırım bekleyen üye sayısı 1’den 4’e yükselmişti. O günden bu yana geçen süreci değerlendirdiğimde, özellikle enflasyon tarafında yukarı yönde bir revize daha bekliyorum. Buna ek olarak gelecek yıl faiz artırım bekleyen üye sayısının da artış göstermesini bekliyorum. 

ABD’de enflasyon son iki ayda oldukça yüksek açıklandı, ancak piyasalar üzerinde çok etkili olmadı. Bunun sebebi ise, Fed’in sürekli olarak enflasyondaki yükselişin geçici olduğunu açıklamasıydı. Fakat ben bunun böyle olduğunu düşünmüyorum. Evet, enflasyon mevcut seviye itibarıyla şişkin duruyor ve aşağı yönde normalleşecektir; fakat bu normalleşme bile Fed’in piyasalarda tam destek politikasını engelleyecektir. Bu tarz politika değişiklikleri öyle bir anda gerçekleşmez, zamanla olacaktır. Bu nedenle özellikle bu yılın son çeyreği ve gelecek yılın ilk çeyreğini kapsayacak dönemde Fed’den politika değişikliğine yönelik bir sözlü yönlendirme veya piyasanın bu gerçeğin geleceğini bilerek fiyatlama yapmasını bekliyorum.

BUGÜNKÜ TOPLANTININ PİYASALAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ NE OLUR?

Faiz ve tahvil alım programı değişmeyeceği için bu aşamada piyasalarda bir hareket görmeyiz. Açıklanacak olan ekonomik projeksiyonlar burada önemli olacaktır. Enflasyon ve faiz artırım beklentileri yukarı yönde revize edilirse bu durum dolar endeksi ve ABD 10 yıllık faizlerini yukarı yönde hareket ettirebilir. Özellikle gelişmekte olan ülke varlıkları böyle bir durumdan oldukça olumsuz etkilenebilir. Aynı zamanda altın, gümüş gibi emtialar da bu senaryodan negatif etkilenebilir.

Fakat şunu unutmamak gerekiyor, daha önce de yazmıştım. Fed Başkanı Powell’in görev süresi gelecek yılın başlarında bitecek. Dikkat ederseniz piyasalar ne zaman paniğe kapılsa Powell, çıkıp problem yok biz faizleri uzun süre düşük tutacağız, enflasyondaki yükselişler geçici şeklinde açıklamalar yaparak piyasaları dengeliyor. Bu stratejisini sürdüreceğini düşünüyorum. İhaleyi kendinden sonra gelecek olan başkana bırakacaktır.

 

Küresel piyasalar için iki önemli gösterge olan ABD 10 yıllık faizler ve dolar endeksinde düşüşlerin artık sınırlı kalacağını ve ilerleyen süreçte kademeli şekilde değerleneceklerini düşünüyorum.

ABD enflasyonu nisan ayında yüzde 4.2 artış göstererek son 13 yılın en yükseğinde gerçekleşmişti. Tabii burada geçen yıldan gelen baz etkisi de önemli bir rol oynadı. Fakat ne olursa olsun ABD’de enflasyon riskinin olduğu net bir durum. Her ne kadar ABD’den gelen açıklamalar enflasyondaki yükselişin geçici olduğu şeklinde olsa da bu açıklamaların asıl amacı piyasada oluşabilecek endişeleri azaltmaktır. ABD’de enflasyon kuvvetli bir şekilde masada durmaya devam edebilir. 

Diğer yandan ekonomik büyüme de ivme kazanarak devam ediyor. ABD Merkez Bankası (Fed) üyeler mart ayındaki projeksiyonlarda büyüme beklentilerini yukarı yönde revize etmişlerdi. O günden bu yana öncül göstergelerde pozitif ivmenin sürdüğünü görmekteyiz. 16 Haziran’daki Fed toplantısı bu açıdan kritik olacaktır. Fed üyelerinin enflasyon, büyüme ve faiz konusundaki projeksiyon güncellemeleri piyasalar için önemli olacaktır.

Son dönemde Fed kanadında, tapering (tahvil alımlarının kademeli olarak azaltımı) sesleri yükseldi. Son Fed tutanaklarında bu yönde bazı sinyaller geldi. Ekonominin aşırı ısınması gibi endişeler Fed’in piyasadan desteğini ufak ufak çekmesine neden olabilir. Tabii bunun bir anda gerçekleşmesi zor. Çünkü Fed Başkanı Powell’in görev süresi 2022’nin ilk aylarında sonra erecek. ‘’Piyasaları Bozan Başkan’’ olarak anılmak istemeyecektir ve bombayı yeni başkanın üzerine bırakacaktır. Yine de piyasa fiyatlamalarının önceden oluşma ihtimalinin yüksek olduğunu söyleyebilirim.

Yukarıdaki görüşlerim neticesinde ABD 10 yıllık faizler ve dolar endeksinde vade ile birlikte güçlenme olacağını düşünüyorum. ABD 10 yıllık faizlerinde 1.48 üzerinde teknik görünüm pozitif olacaktır. Özellikle 1.70’ler geçilirse yükselişler hızlanacaktır diye düşünüyorum.

Dolar endeksi ise, ‘’zorlama baskı’’ ile 90 seviyesinin altına inmişti fakat 2-3 gündür toparlanıyor. Aylık grafiklerde 88.20 çok kritik bir destek. Benim görüşüm, bu seviye üzerinde kalındığı sürece düşüşlerin dolar endeksi lehine alım fırsatı vermesi yönündedir.

ABD 10 yıllık faizlerin ve dolar endeksinin yükselmesi ilk olarak gelişmekte olan ülke piyasaları için negatif olacaktır. Çünkü USD borçlanma maliyetinin yükselmesi negatif yansıyacaktır. Diğer yandan dolar endeksinin değerlenmesi de para birimleri için negatif olacaktır. 
Yukarıdaki görüşlerim orta vadeli bir stratejidir.

Gram gümüşte yukarı yönde ivmenin ön planda olduğu bir süreçteyiz.

Ocak ayının ortalarında 5.80 TL seviyesinde dip yapan gümüş o günden bu yana yüzde 25 yükseliş gerçekleştirmiş oldu. Bu süreçte dolar kuru yüzde 15, ons gümüş ise yüzde 10 civarında yükseliş gösterdi. Burada anlatmak istediğim yıl başından bu yana gram gümüşte yaşanan yükseliş potansiyelinin ana dinamiğini TL oluşturuyor.

Üretici fiyatları (ÜFE) ile tüketici fiyatları (TÜFE) arasındaki makas 18 puana kadar yükseldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini yüzde 19 seviyesinde sabit bırakılırken; politika metninde bunu tersine çevirecek bir ifadeye yer vermedi. Bu durumda dolar kuru için orta-uzun vadede yukarı riskten bahsedebiliriz.

Ons gümüş tarafında ise, özellikle birkaç gündür yukarı yönde ivme söz konusu. Her ne kadar ABD ekonomisindeki güçlenmeye bağlı olarak tahvil alımlarının azaltılması veya faiz artırımı konusunda bazı açıklamalar gelse de, bunun piyasaya etkisi şimdilik çok çok az. Bugün ABD’den istihdam verileri gelecek. Tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı verileri güçlü kalırsa, bu durum ons gümüşe negatif yansıyabilir. Zayıf verilerde ise, ABD 10 yıllıklar takip edilerek ons gümüş tarafında yükselişler izlenebilir.

Gram gümüş özelinde, orta-uzun vadede yukarı yönde potansiyelin sürdüğünü düşünüyorum. Teknik olarak, 7.00 TL üzerinde kalınması pozitif olacaktır. Yükselişlerin ivme kazanması için 7.40 TL’nin üzerinde bir hareket yapısı gerekiyor. Olası geri çekilmelerde 7.00 TL üzerinde alım fırsatları görebiliriz. 

Dün akşam beklentileri karşılayan bir Fed toplantısı takip ettik. Faizler ve tahvil alım programında herhangi bir değişiklik yapılmadı. Yayınlanan politika metninde ekonomi ve istihdamın güçlendiğine yönelik mesajlar önemliydi. Bu açıklamaların ardından ABD faizleri ve dolar endeksi ilk aşamada güçlendi.

Ardından söz ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Powell’daydı. Başkan Powell da üzerine düşeni yaparak piyasaları dengede tuttu. Bu toplantı öncesinde sosyal medyada yaptığım açıklamada, Powell’in ekonominin güçlendiğine vurgu yapmasını ancak diğer yandan uzun bir süre daha teşviklere devam sinyali vererek piyasaları dengelemesini beklediğimi ifade etmiştim. Tam olarak bunun gerçekleştiğini söyleyebilirim. Powell, ekonominin iyi yolda olduğunu ancak tapering, bir başka deyişle genişlemeci politikadan vazgeçmeyi henüz düşünmediklerini ifade etti.

Enflasyondaki yükselişin ise geçici olduğunu tekrarladı. Powell, çok uzun süredir bu mesajlar üzerinde duruyor. Fakat bazı gerçekleri de görmek gerekiyor. ABD’de ekonomi beklenenden daha güçlü bir ivmeye büyüyor. Mart ayında Fed üyeleri, ekonomik projeksiyonlarını yukarı yönde güncellemişti. O günden bu yana ABD verileri oldukça kuvvetli geldi. Muhtemelen haziran ayında da yukarı yönde bir güncelleme gelecektir. Fakat Fed, piyasaların ayarının bozulmasını istemiyor. Bu nedenle sözlü yönlendirme yaparak piyasaları ayakta tutmaya çalışıyor. Muhtemelen bu yıl bu şekilde davranmaya devam edecekler.

Mevcut başkan Powell’in görev süresi 2022’nin ilk aylarında sonlanacak. Görevi bitene kadar piyasaları dengede tutmayı kendine görev edindiğini düşünüyorum. Ancak görev süresi bittiğinde yerine gelecek başkana zor bir süreç bırakmış olacak. Pandemi etkisinin gelecek yılın başlarında azalacağını düşünürsek yeni başkan artık piyasalara destek mesajı yerine tapering mesajları vermeye başlayabilir. Bu durum ABD faizlerinin ve dolar endeksinin sert yükselmesine ve azalan teşviklerle birlikte piyasaların aşağı gelmesine neden olabilir.

Dünkü mesajların ardından dolar endeksinde güç kaybı, bu kapsamda değerli metallerde yukarı yönde hareketler gördük. Kısa vadede bu hareketler devam edebilir. Fakat ben gelecek yılki süreci düşündüğümde dolar endeksindeki düşüşlerin orta-uzun vade açısından alım fırsatları verebileceğini düşünüyorum.

Gram altında 30 Mart’tan bu yana kabaca 450-460 TL bandı arasında dalgalanma görmekteyiz. Kısa vadede bu bant dahilinde hareket edilse de TL’deki gelişmelere bağlı olarak, gram altında orta-uzun vadede yukarı yönde hareket potansiyeli bulunuyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) beklendiği gibi faizleri yüzde 19 seviyesinde tuttu. Fakat karar metninde sıkılaşma vurgusu yapan ifadelerin yer almaması dikkat çekti. TCMB'nin karar metninde önceki metinden farklı olarak "uzun bir müddet sıkı duruş" ve "gerekmesi durumunda ilave parasal sıkılaşma yapılacak" ifadeleri yer almadı. Bu gelişmeler neticesinde dolar kurunda sınırlı yükselişler gördük. TCMB, bu yıl içerisinde faiz indirim sürecine başlayabilir.

Üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındaki makas 15 puana yükseldi ve 2018 yılından bu yana en yüksek seviyesini gördü. Bu durum ilerleyen aylarda enflasyonda yukarı yönde risk barındırıyor. Bu kapsamda sıkı duruştan vazgeçme veya bunun sinyalini verme durumunda hem dolar kuru hem de gram altında yükselişler görebiliriz.

ABD ekonomisi güçlenmeye devam ediyor. Gelen son veriler oldukça kuvvetli bir büyümeye işaret ediyor. Fakat bu güçlenmeye rağmen, faiz artırımı için bekleyeceklerini açıklayan Powell’ın konuşması sonrasında, ABD 10 yıllık tahvil faizinde düşüşler gördük. Bu düşüşler ons altını canlandırdı. Kısa vadede 1760 dolar üzerinde kalınması yukarı hareketleri destekleyebilir ve bu durum gram altına pozitif yansıyabilir. 

Toparlayacak olursak; TL’de zayıflık olma ihtimaliyle birlikte, gram altında yukarı yönde potansiyelin sürdüğünü düşünüyorum. Gram altında, ana resimde yukarı yönde potansiyel orta-uzun vade için devam edecektir. Burada düşüşleri kademeli şekilde değerlendirmek gerekiyor. Gram altında kademeli olarak 448, 440 TL ve 424 TL seviyeleri destek olarak izlenebilir. Yukarıda ise 460 TL direnci söz konusu. Bu eşik geçilirse 470 TL hedeflenebilir.   

 

ABD ekonominden güçlü verilerin geldiği bir süreçteyiz.

ABD’de geçen hafta tarım dışı istihdam beklentilerin çok üzerinde gelirken; işsizlik oranı ise, yüzde 6.2’den yüzde 6.0’a gerilemişti. Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) imalat dışı endeksi ise, mart ayında aylık 8,4 puan artışla 63,7 değerini alarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Gelen bu veriler, ABD ekonomisinin beklenenden güçlü büyüyebileceğine yönelik beklentilerin oluşmasına neden oluyor. Zaten mart ayındaki ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısında büyüme beklentileri yukarı yönde revize edilmişti. Veriler güçlü kalmaya devam ettiği sürece beklentiler yukarı revize edilebilir.

Bu verilerin etkisini ABD faizleri ve dolar endeksinde görüyoruz. ABD 10 yıllık faizler dün yüzde 1.73’ü gördükten sonra yüzde 1.69’a kadar geri çekildi. Bu tarz geri çekilmeler dönem dönem görülse de genel yapıda güçlü duruşunu sürdürüyor. Dolar endeksinde de ana resimde pozitif görünüm sürüyor.

ABD ekonomisi, ABD faizleri ve dolar endeksini bir arada değerlendirdiğimizde, bu fiyatlamaların ons altın ve ons gümüş üzerinde baskıya neden olabileceğini söyleyebiliriz. Ons altın ve gümüş uzun bir süre baskı altında kaldıktan sonra, geçen hafta önemli dip bölgelerden toparlanmıştı. Bunu teknik toparlanma olarak değerlendiriyorum. Mevcut durumda ise kritik dirençlere yakın seyirler var.

Ons altında uzun süredir 1760 dolar altında aşağı yön beklentim vardı. 1677 dolara kadar geri çekildikten sonra gelen bir toparlanma görmekteyiz. Burada 1760 dolar geçilmediği sürece baskı ön planda olmaya devam edebilir.

Ons gümüş tarafında ise, düşen eğilim devam ediyor. Buradaki kritik seviye, 25.50 dolar olarak izlenebilir. Bu seviye altında kalındığı sürece baskı ön planda olacaktır.