Ödemelerde Kripto Para ve Blockchain Kullanımı

04.05.2021
Helin ÇELİK
Dünya genelinde kullanımı her geçen gün artan kripto para ve blockchain projelerinin kapsamı genişlemeye ve dönüşmeye devam ediyor. Her ülke, her kurum, farklı çerçeve çizerken bir yandan itibari para birimleri bir yandan yatırımcılar korunmaya çalışılıyor.

Kripto paralarda yapılması planlanan regülasyonlar gündeme otururken ödemelerde kripto para kullanımına ilişkin esaslar hiç olmadığı kadar farklılık gösteriyor. Hemen hemen hiçbir ülke kripto paraları yasaklama yoluna gitmezken birçoğu ödemelerde kripto para kullanımı konusunda hassas davranıyor. 

ÇOĞU ÜLKE ÖDEMELERDE DİJİTALLEŞTİRİLMİŞ İTİBARİ PARALARI DESTEKLİYOR

Genellikle ülkeler ödemelerde blockchain tabanına ılımlı bakarken bu tabanda yapılacak olan transferlerde kendi para birimlerinin dijitalleştirilmiş versiyonlarını kullanmayı tercih ediyor. Bu kapsamda, Çin ‘dijital yuanı’; Rusya ‘dijital rubleyi’; Venezüela ‘dijital petroyu’ öne çıkartıyor. İsveç’ten atak gecikmiyor, sadece ödemelerde değil, 2022 yılında tüm sistemine dijital İsveç kronunu entegre etmeyi planlıyor. 
Blockchain avantajlarından ve kripto para ekosisteminden yararlanmanın geleneksel finansa ışık tutacağı düşüncesi gitgide oturmaya başladı. Ancak, merkeziyetsiz yapıyı birçok devlet sindirebilmiş değil. Bu sebeple, kripto paraları yasaklamıyorlar, ancak kendi itibari para birimlerini korumak ve yapılacak olan her türlü transfer ve ödemeleri kontrol altında tutmak istiyorlar. Ödemeler konusunda artan bu hassasiyet sonucunda yapılacak olan düzenlemelerde Türkiye son zamanlarda fazlasıyla yol katetmiş durumda. Belli başlı itiraz davaları açılmış olsa da henüz kesin bir sonuç çıkmış değil, dava süreci devam ediyor.

Değişen ve dönüşen dengeler kapsamında ise kullanıcının davranışı belirleyici bir alanda konumlanıyor. Alternatif aramakla sistemde yapılan düzenleme arasındaki ince çizgide görüşler de ikiye ayrılmış durumda. Bu iki kategori ülkeler bazında bakıldığında da karşımıza çıkıyor. Kripto paraları, özellikle Bitcoin’i, ödeme sisteminde kullananlar, stablecoinlere kapı açanlar ve ödemelerde kripto para kullanımını yasaklayanlar… İleriki vadede kapsamların değişebileceği ve ortak paydada buluşulabileceği düşüncesi hakim durumda. Bu süreye kadar geçen zaman diliminde ise deneme yanılma yoluna açık bazı aksiyonlar alınabileceği görüşleri bulunuyor. Çoğu ülkenin hemfikir olabileceği dijital itibari para birimleriyle ödeme kabulü ise uluslararası piyasada kabul gören kurumlar tarafından destekleniyor. Öyle ki ileride geçerli olmasına neredeyse garanti gözüyle bakılan bu sistem için şimdiden projeler planlanıyor, altı doldurulmaya çalışılıyor. Bunun en başta örneği ise, geçtiğimiz günlerde projesini açıklayan JPMorgan oldu. JPMorgan, küresel ödeme ağı yapılacağını, bu sistemin blockchain üzerine kurulu olacağını ve geçerli olan para birimlerinin ise dijital paralar olacağını deklare etti. JPMorgan gibi köklü aktörlerin sisteme bu şekilde dahil olması hem alışkanlık yaratmada kolaylık sağlayabilir hem de benimsenmesini makul düzeye çekebilir.

İRAN ÖDEMELERE FARKLI BİR SOLUK GETİREBİLİR Mİ?

Çoğunluğun kabul ettiği sistemin aksine İran, ödemelerde kripto para birimlerinin kullanılmasını daha farklı yorumluyor ve hayata geçirmek için kritik adımlar atıyor. Uluslararası arenada rahat nefes almak isteyen İran için kripto paralar bambaşka bir anlam ifade ediyor. Dolar baskınlığını azaltmak ve ambargoları delmek için kaynak bulan İran’ın kripto paraları gündeme alması ise adım adım gerçekleşen bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Bitcoin madenciliğini lisanslı hale getiren İran bu anlamda rekabetçi elektrik fiyatlarıyla Çin’le yarış halinde. Büyük tesislerin ardından alınan diğer karar ise İran Merkez Bankası’nın Bitcoin alacağı yönünde gelişti. 

İran’ın son atılımı ise dünyanın genelinde oluşan algının çok dışında bir alanda konumlandığını gösterdi. Bu anlamda, ihraç edilen mallarda kripto para ile ödeme serbestisi hayata geçmiş oldu. Ödeme yetkisi ise sadece Merkez Bankası kapsamından çıkartılarak finansal kurumlara ve bankalara devredildi. Tek şart, çıkartılan Bitcoin’lerin İran’da lisanslı madencilik şirketleri tarafından çıkartılmış olması. İran hükümeti bu şekilde hem kazanç hem de fayda sağlamayı hedefliyor. Yapılan bu atılımın ise farklı ülkelere sistemsel olarak örnek teşkil etmesi yönünde. Yine bir kontrol mekanizması ve kazanç kapısı oluyor, ancak ödemeler sadece dijital itibari para birimleriyle sınırlandırılmıyor.

Sistemin altyapısı ve kullanım alanının çok geniş olduğu bilinen bir gerçek. Bunu ne şekilde değerlendirileceği ise hem ülkelerin hem kurumların hem de kullanıcıların kendi elinde. Piyasanın ekosistemine zarar vermeden, yatırımcıyı korumaya ve kazanç yaratmaya yönelik atılımların yapılması zaman alsa da süreç içerisinde değişkenlik göstereceği ve birçok forma bürüneceği de aşikar.

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.441 Değişim: -0,25% Hacim : 6.780 Mio.TL Son veri saati : 12:29
Düşük 1.438 12.05.2021 Yüksek 1.445
Açılış: 1.441
8,5056 Değişim: 1,02%
Düşük 8,4116 13.05.2021 Yüksek 8,5101
Açılış: 8,4194
10,2652 Değişim: 0,89%
Düşük 10,1512 13.05.2021 Yüksek 10,2873
Açılış: 10,1746
498,92 Değişim: 1,50%
Düşük 491,15 13.05.2021 Yüksek 499,40
Açılış: 491,53
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %
bigpara

Copyright © 2021 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.