Gelişen piyasalarda gıda pahalandı

06.02.2008 - 11:43 | Son Güncelleme :

Hedge fonlar gibi bol paralı yatırımcılar, resesyon sürecindeki ABD`nin hisse senetleri ve tahvil piyasasından umudu kesince tarımsal emtia 2008`in yeni güvenli limanı olarak lanse edilmeye başlandı.

REFERANS GAZETESİ

Çünkü son 3 yıl içinde Avrupa`nın en iyi şirketlerinin izlendiği FTSE endeksi bile tarımsal emtialar kadar getiri sağlamadı. Ancak işler gelişmekte olan piyasalar için aynı şekilde iyi gitmiyor. Gıda şirketleri en büyük girdileri olan tarımsal emtia fiyatlarının maliyetini nihai üreticiye yansıtmaya başladı. Hal böyle olunca perakende gıda fiyatları son 30 yıl içindeki en hızlı yıllık artışını yaşıyor. Gelişmekte olan piyasalar ise enflasyonu körükleyen gıda fiyatındaki patlama karşısında çok eski ve aslında bir o kadar da zararlı bir uygulamaya gitmeye başladı: Fiyat kontrolü. Rusya`dan Venezüela`ya kadar gelişmekte olan ülke hükümetleri gıda ürünlerinde fiyat artırımını devlet iznine tabi tutmaya başladı.
 
Domuz fiyatını devlet belirliyor

Geçen ay Çin, domuz ve yumurta gibi köy ürünlerinde fiyat artırılmadan önce devlet izni alınmasını şart koştu. Zaten izin isteyenlere de izin verilmedi, bir anlamda fiyat kontrolü yapılmaya başlandı.

Tayland da aynı kararı, noodle olarak bilinen ince makarnalar ile yemek yağları için aldı. Rusya`da ise ekmek, yumurta ve sütte fiyat kontrollerine gidiliyor. Meksika tortillaların, Venezüela ise süt ve şekerin fiyatlarını kontrol etmeye başladı. Meksika, Pakistan ve Endonezya`da yüksek gıda fiyatları yüzünden insanlar sokaklara taşmış, protestolar yapılmıştı. Çin`de ise geçen sene sonlarında 3 müşteri süpermarkette yemek yağı izdihamında hayatını kaybetmişti.

Tüm bu olanlar karşısında hükümetler fiyatlama yetkisini üreticinin elinden almayı çözüm olarak görüyor. Ancak uzmanlara göre fiyat kontrolü tıpkı 1970`lerde ABD`nin yaşadığı gibi ters tepebilir ve serbest fiyatlamaya geçildiğinde anormal fiyat artışları yaşanabilir. Bu da aslında kurtulunmak istenen enflasyonu orta vadede daha da körükleyebilir.

Karaborsa riski taşıyor

Referans`a konuşan 4Cast gelişen piyasalar analisti Nicholas Kennedy`e göre gıda fiyatlarındaki artışı fiyat kontrollerine giderek yavaşlatmaya çalışmak hiçbir zaman doğru bir yöntem olmadı.
 
Bu yöntem çok nadir işe yarar diyen Kennedy, fiyat kontrollerinin uygulandığı ülkelerde ürünlerin karaborsasının ortaya çıkabileceği yönünde uyarıyor. The Wall Street Journal`da yer alan bir habere göre ise önde gelen gelişmekte olan piyasalarda yıllık gıda enflasyonu oranı yüzde 11`e kadar yükselmiş durumda. Bank of America`nın verilerine göre bu oran 2006 yılında yüzde 4,5`ti. Singapur`da enflasyon aralık ayında son 25 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ancak devlet tarafından artan fiyatların ve enflasyonun önüne geçmek için uygulanan gıda fiyatı kontrolleri daha fazla ülkede yayılmaya başlarsa yarardan çok zarar getirebilir. Ekonomistlere göre gıda fiyatlarında kontrol stoklamayı teşvik edeceği için piyasada tedarik sıkıntısı yaratabilir.
 
Tarımsal emtia fiyatı hedge fonların başını döndürüyor

Hem ABD hem de gelişen piyasalardaki enflasyon artışının temelinde gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artış yatıyor. Tarımsal emtianın pahalanması ise hem mısırdan üretilen alternatif yakıt etanol gibi yeni pazarların ortaya çıkması hem de spekülatif alımları ile bilinen hedge fon gibi yatırım fonlarının ABD`deki resesyon karşısında yeni güvenli liman arayışına girmesinden kaynaklanıyor.

Son dönemde mısır, buğday, tahıl, soya fasülyesi ve pirinç gibi tarımsal emtiaya olan talepteki artış son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Uluslararası Hububat Konseyi`nin son raporuna göre ise 2007-2008 döneminde dünya mısır tüketiminin 770 milyon tonla rekor kırması bekleniyor. Bu talep artışının sebebi ise tarımsal ürünlerin birçok hisse senedi piyasasından çok daha iyi getiriler sağlaması. Son üç yıl içinde Avrupa`nın en iyi şirketlerinin izlendiği FTSE endeksi yüzde 36,6 getiri sağlarken tarımsal emtialar aynı vadede yüzde 55,3`lük bir kazanç sağladı. Hatta yatırım bankası Morgan Stanley geçen haftalarda yatırımcılarına tarımsal emtianın 2008`in resesyon geçirmez yatırım aracı olacağı şeklinde bir not geçti.
Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
KAPANIŞLAR (BIST)
BUGÜN 1000 TL NE OLDU?
1.006 TL        
BORSA
1.002 TL        
DOLAR
999 TL        
EURO
1.000 TL        
ALTIN
 

bigpara

Copyright © 2018 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.