Durgunluk yeni mi başlıyor, yoksa bitti mi?

18.07.2008 - 10:28 | Son Güncelleme :

2002 yılından bu yana CNBC-e, Tüketici Güven Endeksi hesaplatıyor ve bunu her ay yayımlıyor. Birkaç yıl sonra da TÜİK, Merkez Bankası ile benzer bir endeksi derlemeye ve yayımlamaya başladı.

Hurşit GÜNEŞ / MİLLİYET

Her iki endeks de yılbaşından itibaren hızlı bir düşüşe geçti. Bu düşüş nisan ayına dek sürdü. İki aydır da durağanlaşmış görünüyor. İlelebet düşüş olmayacağına göre bu çok doğal. Ancak olumsuz sürecin sonuna gelindiği henüz söylenemez. Çünkü herhangi bir yükselme başlamadığına göre moraller hâlâ düzelmiş değil.



Önce güven sarsıldı

Ancak kimi veriler (örneğin ilk 3 aya ilişkin büyüme verileri ile imalat sanayii aylık verileri) Türkiye ekonomisinin pek de önemsenecek bir durgunluğa girmediğini gösteriyor. Tüketici güveni bu kadar bozulmasına rağmen nasıl oluyor da bu, üretim verilerine yansımıyor?
Acaba gerçekten iç tüketimde herhangi belirgin bir daralma yok mu? İşte bunu aylık olarak izleyebilmek için elimizde iki veri seti bulunuyor. Biri yine CNBC-e’nin derlediği aylık Tüketim Endeksi, diğeri de Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı vergi tahsilatları. CNBC-e’nin tüketim verilerinde geçen yıla göre bir parça düşüş izleniyor. Malum vergi tahsilatları düşüyorsa ekonomide de durgunluk oluşuyor demektir.

Sonra tüketim düştü

2008 yılı Ocak-Haziran dönemini bir önceki yılın aynı dönemiyle karşılaştırdığımızda gerek gelir, gerekse kurumlar vergilerinde ciddi (yüzde 21 ve 26) artışlar gözleniyor. Ancak bunlar iyi bir gösterge değil. Kaldı ki, gelir vergisi tahsilatı 2007 matrahını veriyor. İthalden alınan KDV’nin artış oranı da yüzde 27. Bunun da altında, petrol fiyatlarına bağlı ithalat artışının etkisi var.

İçerideki tüketim gelişmelerini en saydam biçimde gösterecek veri ise KDV tahsilatları. İşte bu tür tüketimden alınan doğrudan vergi tahsilatı gösteriyor ki, ekonomide ciddi bir durgunluk var. Çünkü geçen yıla göre bu yıl bu tür vergilerde artış oranı yüzde 5’in altında. Enflasyon oranı bile daha yüksek olduğuna göre reel olarak daralma açık.

Kısacası, küresel ekonomideki çalkantıların (CNBC-e endeksine göre 2007 Ağustos’undan bu yana, TÜİK endeksine göre de yılbaşından bu yana) Türkiye ekonomisini de sarsmaya başladığı görülüyor. Önce güven kırılmış, sonra da tüketimde düşüşler başlamış.















 


Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
KAPANIŞLAR (BIST)
BUGÜN 1000 TL NE OLDU?
1.002 TL        
BORSA
994 TL        
DOLAR
986 TL        
EURO
990 TL        
ALTIN
 

bigpara

Copyright © 2018 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.