Vatandaşın 2 bin lirası bir yılda nasıl 3 bin 181 lira oldu?

13.01.2020 - 08:46
Vatandaşın 2 bin lirası bir yılda nasıl 3 bin 181 lira oldu? | Ekonomi Haberleri

Emeklilik fonlarının 2019 yılı getirileri netleşti. Açıkça söyleyeyim, geçen yıl, Bireysel Emeklilik Sisteminde (BES) olan kişiler, kelimenin tam anlamıyla rekor getiri elde etti. Öyle ki, bir tarafta yüzde 25’lik devlet katkısı, diğer tarafta da fonların getirileri birleşince; BES katılımcıları son 5 yılın en yüksek birikim tutarlarına ulaştı. Kim, ne kadar getiri sağladı, hangi fonların getirisi yüksek oldu; hepsine değineceğim. Ama önce genel bir tablo çizeyim.

İşte Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan'ın bugünkü yazısı...

2019 sonu itibariyle, gönüllü BES’teki toplam katılımcı sayısı 6.8 milyonun biraz üzerinde. Devlet katkısı da dahil BES’teki toplam fon büyüklüğü ise 120 milyar liraya yakın. Bir de çalışanların, işverenleri tarafından sisteme dahil edildikleri otomatik BES var. Burada da 5.3 milyon kişi bulunuyor ve otomatik BES’teki toplam fon büyüklüğü de 8.2 milyar liraya yakın. Özetlersek, bugün kabaca, 12.1 milyon kişi BES aracılığı ile birikim yapıp, tasarruf ediyor.

Gelelim, gönüllü BES’teki 6.8 milyon kişiyi yakından ilgilendiren emeklilik fonlarının 2019 getirilerine. Geçen sene emeklilik fonları ortalama yüzde 27.24 getiri sağladı. Bunun üzerine yüzde 25 devlet katkısını da eklersek, BES’teki kişilerin tasarrufları kaba bir hesapla, yüzde 52.24 arttı demektir. Basit bir örnekle anlatayım. Bir kişinin 2019’un başında 2 bin lira yatırarak, BES’e girdiğini varsayalım. Yüzde 25 devlet katkısı olduğundan, 500 lira katkı ile 2 bin lira kafadan oldu 2.500 lira. Fonların ortalama yüzde 27.24 getirisi de eklendiğinde –ki, 2.500 liranın yüzde 27.24’ü 681 lira ediyor- sene başında tasarruf olarak sisteme yatırılan 2 bin lira, sene sonunda 3 bin 181 bir lira oldu. Bu işin faizli tarafı; bir de faizsiz emeklilik fonları var. Onların da geçen yıl ortalama getirisi yüzde 29.73 oldu. Aynı hesaptan gidersek; sene başında faizsiz fonları tercih eden bir kişinin 2 bin lirası sene sonunda 3.243 lirayı geçti. Bir de BES’in dışındaki yatırım araçlarına bakalım. Örneğin, mevduat faizi. 2019’da mevduat faizinin ortalama getirisi, yüzde 19.45 olmuş. 2019’un başında 2 bin lirayı BES yerine faize yatıran bir kişi, sene sonunda 2.389 lira getiri sağlamış. BES’teki devlet katkısının bile altında, yani. Bitmedi; hani şu herkesin dilinden düşürmediği ABD doları var ya, onun 2019 getirisi ortalama yüzde 12.48 olmuş. Geçen senenin başında BES’e girmek yerine 2 bin lirası ile dolar alan bir kişinin, sene sonunda parası sadece 2.250 lira olmuş. Yine BES’teki yüzde 25’lik devlet katkısının çok altında.

Şimdi diyeceksiniz ki, ‘enflasyonu hiç mi hesaba katmıyorsun?’. Katalım. Geçen yıl enflasyon yüzde 11.84 oldu. Buna göre, mevduat faizi enflasyonun 7.61, dolar ise sadece 0.64 üzerinde getiri sağlamış. BES fonları ise enflasyonun 15.4 puan üzerinde kazandırmış. Yine birileri diyecek ki, ‘benim birikimlerimi değerlendirdiğim fonlar senin söylediğin gibi getirmedi’. Ona da bakalım. Yüzde 27.24’lük getiri, BES ortalaması. Mesela 2019’da birikimlerini altının da içinde olduğu kıymetli maden fonlarında değerlendiren yüzde 31.54 getiri sağladı. Hisse senedinde değerlendirenler ise yüzde 37.67 getiri elde etti. Dikkatinizi çekerim, hisse senedini seçenlerin getirisinin üzerine yüzde 25 devlet katkısını da koyun yüzde 62’nin üzerinde bir getiriden bahsediyoruz. Peki, hiç mi düşük getirili fon yok? Var, yüzde 20.29 ile özel sektör borçlanma araçları ki, zaten sistemdeki katılımcıların sadece 54 bini bu fona tercih etmiş.

Son olarak şunu da belirteyim, yıllardır sistemdeki tüm katılımcıların en çok şikayet ettiği konu, devletin yaptığı yüzde 25’lik katkının değerlendirildiği fonların getirisinin çok düşük olduğu yönündedir. İşte, 2019’da, devlet katkısının değerlendirdiği fonlar yüzde 33.46’lık bir getiri ile adete rekor kırdı. Özetle, ister enflasyonla mukayese edip bakın, isterseniz de fonları kategorize edip bakın; nereden bakarsanız bakın, 2019’da BES fonları, 6.8 milyon kişin birikimlerini ciddi katladı.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
105.520 Değişim: 0,15% Hacim : 14.472 Mio.TL Son veri saati : 18:00
Düşük 104.671 29.05.2020 Yüksek 105.669
Açılış: 105.183
6,8203 Değişim: 0,13%
Düşük 6,8095 30.05.2020 Yüksek 6,8416
Açılış: 6,8117
7,5660 Değişim: 0,25%
Düşük 7,5388 30.05.2020 Yüksek 7,6196
Açılış: 7,5473
379,08 Değişim: 0,70%
Düşük 375,36 29.05.2020 Yüksek 381,73
Açılış: 376,43
bigpara

Copyright © 2020 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.