Merkez Bankası'ndan 'enflasyon' açıklaması

06.10.2020 - 12:04 | Son Güncelleme :
Merkez Bankası'ndan 'enflasyon' açıklaması | Ekonomi Haberleri

Merkez Bankası Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, eylülde yıllık enflasyon temel mal ve gıdada artarken, doğal gaz fiyatları kaynaklı yüksek baz etkisiyle enerji ile hizmet gruplarında geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) eylül ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 0,97 arttığını ve yıllık enflasyonun yüzde 11,75 olduğunu açıklamasının ardından Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu da yayımlandı.

Rapora göre, eylülde bir önceki aya kıyasla yıllık tüketici enflasyonuna katkısı temel mal grubunun 0,43 puan ve gıdanın 0,28 puan arttı. Enerji, hizmet ve alkol-tütün-altın gruplarının katkıları ise sırasıyla 0,33, 0,26 ve 0,14 puan azaldı.

Böylece yıllık enflasyon temel mal ve gıda gruplarında artarken, enerji ve hizmet gruplarında geriledi. Temel mal grubundaki artışta dayanıklı tüketim malları öne çıktı. Gıda grubunda ise hem işlenmemiş hem de işlenmiş gıda etkili oldu. Enerji yıllık enflasyonu doğal gaz fiyatları kaynaklı yüksek baz etkisiyle gerilerken, hizmet enflasyonu yavaşladı.

##$HABER_1464685$##

Bu görünüm altında, yıllık değişim oranı B endeksinde 0,39 puan artışla yüzde 11,57 ve C endeksinde 0,29 puan yükselişle yüzde 11,32 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle üç aylık ortalamalara göre B ve C göstergelerinin eğilimleri ise bir miktar azaldı. Bu dönemde, enflasyon eğilimi temel mal grubunda yüksek seyretmeye devam ederken, hizmet grubunda geriledi.

EĞİTİM HİZMETLERİNDE KDV İNDİRİMİ FİYATLARA OLUMLU YANSIDI

Hizmet fiyatları eylülde yüzde 0,58 artarken, grup yıllık enflasyonu 0,99 puan düşüşle yüzde 10,84'e geriledi. Yıllık enflasyon ulaştırma hizmetlerinde belirgin olmak üzere lokanta-otel ve kira gruplarında düşüş kaydetti, haberleşme ve diğer hizmetlerde ise yükseldi.

Ulaştırma hizmetlerinde yıllık enflasyon baz etkisiyle önemli ölçüde geriledi. Aylık fiyat düşüşünde ise yüzde 6,31 ile şehirlerarası otobüs ücreti belirleyici oldu.

Bu dönemde lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri fiyatları yüzde 0,83 yükselirken, konaklama fiyatlarındaki artış yüzde 0,12 ile sınırlı kaldı.

Diğer hizmetler grubunda kura duyarlı olan kişisel ulaştırma araçlarının bakım ve onarımı ile dişçilik ücreti fiyatlarında artış gözlendi. Eğitim hizmetlerinde uygulamaya konulan KDV indirimi, fiyatlara olumlu yansıdı.

OTOMOBİL FİYATLARINDAKİ ARTIŞTA MATRAH VE ÖTV DEĞİŞİKLİKLERİ ETKİLİ OLDU

Temel mal grubu enflasyonu eylülde 1,66 puan artışla yüzde 11,68 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon dayanıklı mal ve diğer temel mallarda yükselirken, giyim ve ayakkabı grubunda geriledi. Grup enflasyonundaki artışın sürükleyicisi dayanıklı mallar oldu. Bu artışın belirleyicisi olarak ise döviz kuru gelişmeleri ve talep koşulları öne çıktı.

Aynı dönemde, altın hariç dayanıklı mallarda fiyat artışları alt kalemler genelinde hızlanarak devam ederken, bu gelişmede yüzde 7,14'le beyaz eşya, yüzde 4,11'le otomobil ve yüzde 3,30 ile mobilya grupları etkili oldu. Otomobil fiyatlarındaki artışta matrah ve ÖTV değişikliklerinin de etkili olduğu değerlendirildi.

Giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar mevsimsel ortalamalara kıyasla oldukça eylülde zayıf bir seyir izleyerek yataya yakın seyretti. Bu sonuçla grubun yıllık enflasyonu yüzde 6,79'a geriledi. Diğer temel mal grubu fiyatları ise birikimli döviz kuru etkilerine bağlı olarak yüzde 1,54 arttı.

Enerji grubu fiyatları eylülde yüzde 0,5 arttı. Bu dönemde tüpgaz, şebeke suyu ve akaryakıt fiyatlarındaki artışlar öne çıktı. Grup yıllık enflasyonu doğal gaz fiyatlarındaki yüksek baz etkisiyle 2,82 puan azalarak yüzde 6,77 oldu.

Ekim ayından itibaren geçerli olmak üzere hanehalkı, sanayi ve ticarethaneler tarafından kullanılan elektrik fiyatlarında yapılan artışın, gelecek dönemde grup enflasyonunu yukarı yönlü etkileyeceği değerlendirildi.

İŞLENMİŞ GIDA FİYATLARINDAKİ ARTIŞTA EKMEK VE TAHILLAR ÖNE ÇIKTI

Gıda ve alkolsüz içecekler yıllık enflasyonu eylülde 1,44 puan artarak yüzde 14,95'e yükseldi. Yıllık enflasyonu 2,11 puan artışla yüzde 17,47’ye yükselen işlenmemiş gıda grubu bu gelişmede daha belirleyici oldu. İşlenmiş gıda yıllık enflasyonu 0,93 puan artarak yüzde 12,79 düzeyinde gerçekleşti.

İşlenmemiş gıda grubunda, mevsimsellikten arındırılmış veriler taze meyve ve sebze fiyatlarının eylülde sınırlı bir oranda yükseldiğine, diğer işlenmemiş gıda grubu fiyatlarının ise yatay seyrettiğine işaret etti.

İşlenmiş gıda fiyatları eylülde yüzde 1,48 artarken, bu gelişmede ağustos ayında olduğu gibi yüzde 1,96'yla ekmek ve tahıllar grubu öne çıktı. Bu dönemde diğer işlenmiş gıda grubunda da fiyat artışları hızlandı ve yıllık enflasyon katı ve sıvı yağlar öncülüğünde yükseldi.

Bu gelişmeler sonucunda, taze meyve ve sebze dışı gıda grubunda yıllık enflasyon bir miktar artarak yüzde 13,47 oldu.

ÜRETİCİ FİYATLARINDA ARTIŞTA DÖVİZ KURU GELİŞMELERİ BELİRLEYİCİ OLDU

Yurt içi üretici fiyatları eylülde yüzde 2,65 yükseldi, yıllık enflasyon 2,80 puan artarak yüzde 14,33 oldu. Üretici fiyatlarında gözlenen bu artışta döviz kuru gelişmelerinin belirleyici olduğu değerlendirildi.

Petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının mevsimsellikten arındırılmış eğilimi bu dönemde belirgin ölçüde yükseldi.

Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, yıllık enflasyon enerji grubunda gerilerken diğer alt gruplarda yükseldi. Aylık bazda enerji fiyatları yatay seyretti. Elektrik üretimi ve dağıtımı, su temini ve ham petrol fiyatlarında artış gözlenirken, rafine edilmiş petrol ürünleri ve gaz imalatında fiyatlar geriledi.

Bu dönemde ara malları grubu fiyat artışlarında demir-çelik, plastik ürünler, temel kimyasallar, kağıt ürünleri ve tekstil öne çıktı. Sermaye malı fiyatlarındaki artışta metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ile parça-aksesuarları ve makineler etkili oldu.

Dayanıklı tüketim malları fiyatları mobilya ve tüketici elektroniği ürünleri öncülüğünde yükselirken, dayanıksız tüketim mallarındaki artışta katı-sıvı yağlar belirleyici oldu.

Bu gelişmelerle, tüketici fiyatları üzerinde üretici fiyatları kaynaklı baskılar güçlenerek devam etti.


Etiketler

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
1.212 Değişim: 0,09% Hacim : 21.326 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 1.209 21.10.2020 Yüksek 1.223
Açılış: 1.221
7,8138 Değişim: 0,01%
Düşük 7,8008 22.10.2020 Yüksek 7,8151
Açılış: 7,8127
9,2582 Değişim: -0,06%
Düşük 9,2468 22.10.2020 Yüksek 9,2781
Açılış: 9,2641
482,54 Değişim: -0,20%
Düşük 481,97 22.10.2020 Yüksek 484,03
Açılış: 483,49
bigpara

Copyright © 2020 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.