Küresel ticarette savaş rüzgârları

27.03.2018
Erol GÜRCAN
  • Erol GÜRCAN
  • Gedik Yatırım Ekonomisti
Son günlerde küresel piyasaların ana gündemi olası bir ticaret savaşı. Mart ayı içinde ABD Başkanı Trump’ın ulusal güvenlik gerekçeleriyle çeliğe % 25, alüminyuma % 10 gümrük vergisi uygulamaya başlayacağını duyurmasıyla savaşın fitili de ateşlenmiş oldu. Bu adımın ardından gelen tepkiler üzerine ABD’nin Meksika, Kanada, Avrupa Birliği, Avustralya, Arjantin, Brezilya ve Güney Kore gibi önemli dış ticaret ortaklarını mayısa kadar muaf tutma kararı aldığını duyurması bu adımların aslında büyük ölç

ABD’nin dış ticaret açığı 2017 yılında % 12 artışla 566 milyar dolara yükselerek 2008 yılı sonrasındaki en yüksek seviyeyi gördü. ABD’nin Çin’ karşı verdiği dış ticaret açığı 375 milyar dolar seviyesinde ve bu açığın 100 milyar dolar civarında azaltılması hedefleniyor. Trump’ın “önce Amerika” odaklı ve popülizm yanlısı tavırları ile kasımda ABD’deki ara seçimler göz önüne önüne alındığında son dönemde atılan adımlar pazarlık ve politika için “kurusıkı” atışlar olarak görülebilir. Zira, hatırlanacak olursa Trump geçen yıl da yaptığı bazı çıkışlar ve/veya yurtdışı gezilerin ardından önemli büyüklükte ticari anlaşmalarla geri dönmüştü. Ancak, yakın dönemde Trump’ın yaptığı görevden almalar ve yerine atadığı kişilerin özellikle İran ve Kuzey Kore politikalarında sert tutumlarıyla bilinen isimler olmaları, Çin’in ufak bir uyarı olarak yaptığı misillemenin devamının gelmesi ya da sıçrama etkisi yapması gibi unsurlar düşünüldüğünde ise küresel ekonomi açısından son derece tehlikeli bir sürecin eşiğinde olduğumuz söylenebilir. 

Son küresel krizin üzerinden geçen yaklaşık 10 yılın sonunda küresel büyüme en güçlü ve en kapsayıcı duruma ulaşmışken ve uzun süredir yatay seyreden küresel ticaret hacmi büyümesinde yükselişe yönelik sinyaller gelmeye başlamışken ortaya çıkan bu durum küresel ekonomik büyüme açısından önemli bir risk potansiyeli taşımakta. Ticaret savaşının tırmanmasına yönelik endişelerin tırmanması uluslararası büyük şirketlerin “bekle-gör” politikasına geçmesini tetikleyebileceği gibi küreselleşmeyle birlikte üretimde ülkeler arası karşılıklı işbirliğini oldukça üst seviyelere getirmesi de olayın sadece ABD-Çin arasında kalmayarak diğer ülkelere sıçramasına yol açarak özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından önemli bir risk oluşturabilir. 

ABD-Çin arasındaki sürecin hassasiyetini artıran bir diğer kritik unsur da ABD tahvillerini elinde bulunduran yabancı ülkeler arasında Çin’in 6,26 trilyon dolar ve % 19’luk payla birinci sırada yer alıyor olması. Zira, Trump’ın vergi reformunun ABD bütçe açığını artırma potansiyeli ilerleyen dönemlerde ABD Hazinesi’nin daha fazla borçlanma arayışına girme ihtiyacını artırabilir. Başlı başına bu durum bile ABD tahvil faizlerini artırma potansiyeli taşırken; Çin’in elinde bulundurduğu tahvil portföyünü de olası bir ticaret savaşında silaha dönüştürmesi küresel anlamda tahvil faizlerindeki oynaklığı ciddi ölçüde artırabilir ve normalleşme eğiliminde olan küresel merkez bankalarının da elini ciddi ölçüde zorlaştırabilir. 

Son olarak, dün itibariyle yabancı basında Çin’in ABD’yle olan ticaretindeki fazlanın azaltılması için ABD’den daha fazla yarı iletkenler alınmasını teklif ettiği yönündeki haber akışlarının ticaret savaşı riskini şimdilik azaltıcı etki yapmasıyla ABD endeksleri son yılların en güçlü güniçi toparlanmalarından birini kaydetti. Ancak, olası bir ticaret savaşı endişelerinin tam olarak ortadan kalkmadığını ve önümüzdeki günlerde bu kapsamda gelecek haber akışlarının piyasalardaki oynaklığı önemli ölçüde artırma potansiyeli taşıdğını belirtelim. Zira, yukarıda değindiğimiz gibi son atılan adımlar sadece bir politika hamlesi olsa bile taşıdığı risk unsurları göz önüne alındığında sürecin negatif senaryoya evrilmesi küresel anlamda ciddi bir kırılmaya yol açabilir

 

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • KREDİ
96.455 Değişim: -1,03% Hacim : 7.258 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 96.335 19.10.2018 Yüksek 97.933
Açılış: 97.820
5,6530 Değişim: 0,03%
Düşük 5,6398 22.10.2018 Yüksek 5,6533
Açılış: 5,6514
6,5074 Değişim: -0,15%
Düşük 6,4989 22.10.2018 Yüksek 6,5240
Açılış: 6,5172
223,13 Değişim: 0,07%
Düşük 222,40 22.10.2018 Yüksek 223,46
Açılış: 222,98
TL
Ay
%
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %

bigpara

Copyright © 2018 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.