Trump sonrası: “Hazine tahvili sat, hisse senedi al”

11.11.2016
Enver ERKAN
Seçim kampanyasının sürdüğü dönemde Silikon Vadisi devlerinin tercihi Hillary Clinton’dı. Donald Trump’ın kampanya boyunca bilgisayar ve Internet kullanımı ile ilgili öne sürdüğü görüşler, Silikon Vadisi devleri tarafından inovasyon kültürü ile taban tabana zıt olarak nitelendirilmişti.

Trump, güvenlik için Internet’in kapatılabileceğini savunmuş, bilgisayarların hatayı karmaışk bir hale getirebildiğini savunmuştu. Ayrıca teknoloji şirketlerinin bilgisayar ve diğer ürünlerini diğer ülkeler yerine ABD’de üretmesi gerektiğini savunmuştu. Hatırlanacağı gibi Trump, başka ülkelerde üretim yapan şirketleri ABD’de üretim yapmak için ikna edecek ve ABD’de üretim yapmayanlara ek vergiler getirecek. Bilindiği gibi çoğu ABD şirketi düşük işgücü maliyetleri nedeniyle başka ülkeleri, en başta da Güney ve Doğu Asya ülkelerini tercih etmektedirler.

Trump’ın bir derdi de Çin’le. Çin’de artmakta olan üretici maliyetlerinin yanı sıra Trump aynı zamanda Çin’den yapılan ithalata %45 vergi koyacağını söylemişti. Bu durum ABD şirketlerinin maliyetlerini ciddi anlamda yukarı çekebilir. Ayrıca Trump’ın serbest ticaret anlaşmalarının yeniden gözden geçirilmesine ilişkin fikirleri de şirketleri tedirgin edebilir. ABD ve Çin’in birbirine olan ticareti GSYH’lerinin %4’ünü oluşturuyor. Çin’in ihracatlarına olan talebin inelastik olması Çin’in elini güçlendiriyor. Haliyle diğer gelişmekte olan ülkeler de Çin’i ikame edemeyeceğinden avantaj elde edemez. Ancak GSYH’sinin %27’si ABD’ye olan ihracatından oluşan Meksika büyük darbe alır.

Grafik 1: Trump öncesi ve sonrası ABD teknoloji şirketleri (Kaynak: Bloomberg, KapitalFX Araştırma)

Trump’ın Dodd-Frank Yasası’nı yürürlükten kaldıracağı vaadi ABD’de bankacılık sektörünü, ekonomik büyümeyi artıracağı beklentisi de sanayi sektörünü olumlu etkiledi. Ancak Çin, Meksika ve dış ticaret anlaşmalarına ilişkin olumsuz düşünceleri ve seçim kampanyasındaki tutumu teknoloji sektörü üzerinde baskı yarattı. Bu yüzden ABD endeksleri de kendi içinde ayrışıyor. Küresel piyasalarda “Hazine tahvili sat, hisse senedi al” eğilimi oluşurken, hisse senedi piyasasında da “teknoloji sat, banka ve sanayi al” görüşü ağırlık kazandı.

Dodd-Frank Yasası nedir? Kısaca bankalarla ilgili daha çok düzenleme, daha fazla gözetim içeren bir yasa, 2010’da zamanın ABD Başkanı Barack Obama tarafından onaylandı. Özellikle “batmak için çok büyük” olan bankaların daha fazla denetlenmesini öngören, risk oluşturacak kadar büyüdüğü öngörülen bankaların gözetim kurumları tarafından küçülme/bölme hakkını içeren, güçsüz bankaları yeniden yapılandıran bir yasa. Ayrıca yasanın içerdiği Volcker kuralı da bankaların türev piyasa işlemlerine sınır getirdi ve spekülatif işlem yapmaları engellendi. Bu kural bankaların kazanç elde etmesini zorlaştırmaktaydı. Trump dediği gibi Dodd-Frank Yasası’nı yürürlükten kaldırırsa bankalara türev piyasalarda daha serbest bir hareket alanı oluşacak ve bankalar FX işlemlerinden de karlarını artırabilecekler. Ancak şeffaflığı da ortadan kaldıracağı için bankacılık sektörünün risklerini de artıracaktır.

Bir diğer konu, büyüme meselesi... Trump ekonomik büyümeyi nasıl artıracağını söylemedi. Trump’ın vergileri indirme vaadinin şirketler için olumlu olması, aynı zamanda genel olarak Cumhuriyetçi Başkanlar gibi hükümet harcamalarını artırarak büyümeyi yükseltebilecek olması gibi durumlar söz konusudur. Bir de ABD şirketlerini yurtiçinde üretim yapmaya çekmesi durumunda dolaylı yönden enflasyon ve istihdam da yaratabilir. Tabii ABD’deki işgücü Güney veya Doğu Asya’ya ya da Meksika’ya benzemez. Ucuz işgücünden nitelikli işgücüne geçmek zorunda kalacak bu şirketler. Teoride bir açıdan iyi, bir açıdan kötü. Şirketlerin işçi maliyetleri artacak, ancak bir yandan da istikrarlı ücret artışı sağlanamayan işgücü piyasasında artan işgücü maliyetleri ilerleyen dönem için ücret enflasyonunu, onun üzerinden de tüketici enflasyonunu destekleyecek. Pratikte ise, ABD şirketleri kendilerini verimliliğe en iyi adapte eden şirketlerden olmaları nedeniyle bu duruma kendi açılarından optimal çözümler getirecektir. Mesela işçi çıkarabilirler, olan da hane halklarına olur.

Trump yoğun bir şekilde altyapı harcamalarını da artırabilir. Vergi indirimleri tüketim alışkanlıklarını da bir seviye yukarıya taşıyabilir. Yani iç talep ve hükümet harcamaları kaynaklı bir büyüme stratejisi izleyecek. Bunun için Fed’in de uzun süre düşük faiz uygulamasını isteyebilir. Çünkü Trump yüksek büyüme oranları yakalayarak başarı hikayesi yazmak istiyor. Fed buna uyar mı, bilinmez. Para politikası yapıcıları ile hükümet arasında sürtüşme yaşanacak bir bölüme de giriyor olabiliriz. Bu yazının bir diğer retoiği de; 2013’te orç tavanının artmasını kabul etmeyip hükümetin kapanmasına neden olan Cumhuriyetçiler, şimdi bunu kendileri mi isteyecek?

Son olarak; Albert Camus ile bitirelim:

“Bütün büyük olayların, büyük düşüncelerin önemsiz bir başlangıcı vardır.”

  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
121.135 Değişim: 0,82% Hacim : 6.556 Mio.TL Son veri saati : 13:29
Düşük 120.561 17.02.2020 Yüksek 121.242
Açılış: 120.982
6,0448 Değişim: -0,16%
Düşük 6,0370 17.02.2020 Yüksek 6,0586
Açılış: 6,0543
6,5558 Değişim: -0,08%
Düşük 6,5445 17.02.2020 Yüksek 6,5747
Açılış: 6,5611
307,19 Değişim: -0,29%
Düşük 306,62 17.02.2020 Yüksek 308,68
Açılış: 308,09
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %
bigpara

Copyright © 2020 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.