Döviz Kuru Riskinden Nasıl Korunabilirim?

03.10.2018
Emrah CEYLAN
  • Emrah CEYLAN
  • Bankacılık ve Finans Uzmanı
Döviz kurlarındaki ani ve hızlı artışlar, şirketlerin ödeme performansları üzerinde olumsuz etkiler bırakmaktadır.
Özellikle ithalatını dövizle yapan veya döviz borcu bulunan şirketler açısından, kurlardaki artışlar hem nakit akışlarının bozulmasına yol açıyor hem de maliyetlerini artırıyor. Ayrıca, döviz ile alacağı olan veya döviz ile ihracat yapan şirketler de bu durumdan etkileniyor. Öte yandan, iç talebin yavaşlaması da tahsilatları etkileyen bir diğer unsur olarak şirketlerin karşısına çıkıyor.
 
Finansal piyasaların derinleşmesi ve genişlemesinin yanında küreselleşme ile birlikte döviz kuru hareketleri sadece finansal kuruluşlar değil aynı zamanda reel sektör firmaları için daha önemli hale gelmiştir. Döviz kuru riski, finansal olmayan firmalarda hem varlıklar hem de kaynaklar açısından önemlidir. Döviz kurundaki değişimlerin diğer bir etki alanı ise, firmaların bünyesinde bulundurdukları kaynaklar üzerinde olmaktadır. Özellikle firmalar, kullandıkları döviz kredileri üzerinden kur riskine maruz kalmaktadırlar.
 
 
Özellikle son dönemde döviz kurundaki dalgalanmaların yüksek düzeyde olması neticesinde döviz kuru riskinden korunmak için bazı yöntemler paylaşmak istiyorum.
 
* Doğal koruma
 
Eğer gelir ve giderleriniz aynı para birimi cinsinden ise risk yönetimi açısından ideal bir durum söz konusu demektir. Hangi para birimi cinsinden para kazanıyor iseniz giderlerinizi de borçlanmanızı da aynı para birimi üzerinden yaparsanız kötü sürprizler ile karşılaşmazsınız. Bu bakımdan şu an Türkiye’de ihracatçı durumda olan şirketler döviz bazında borçlanmış olsalar dahi kur artışlarından olumsuz yönde etkilenmeyeceklerdir.
 
* Döviz bazlı faturalandırma
 
İthalatçı bir firmanın tüm tedariklerini dolar bazlı gerçekleştirdiğini varsayarsak, faturalandırma işlemini türk lirası bazlı gerçekleştirmesi, firmanın kur riskine maruz kalmasına neden olacaktır. Bu durumda eğer faturalandırma işlemi döviz bazlı yapılabilseydi kur riski ortadan kaldırılabilirdi. Firmalar kur dalgalanmalarından korunmak için her zaman yabancı para bazlı faturalandırma şansı bulamayabilir. Bu yöntem Türkiye konumundaki ülkeler için uygulanması son derece zor bir yöntemdir.
 
* Fiyatlama politikası / fiyata yansıtma
 
Firmalar, döviz bazlı faturalandırma yapamadığı durumlarda, kur artışlarının boyutuna bağlı olarak ürün satış fiyatının başa-baş noktasına yaklaşması veya bu noktada gerçekleşmesi neticesinde, ek faturalandırma yaparak kur hareketlerini fiyatlarına yansıtma yolunu seçebilir.
 
* Finansal yönetim
 
Şirketler iş yaptıkları piyasalarda kur riskini doğal yöntemler ile ortadan kaldıramadıkları durumlarda bazı finansman tekniklerini kullanabilirler. Kur riski yönetimi amacı ile kullanılan en yaygın yöntemlerden bazılarını paylaşmakta yarar görüyorum.
 
FORWARD (İLERİ VADELİ DÖVİZ ALIM/SATIM ANLAŞMASI)
 
Belirli miktarda bir dövizi, belirli bir vade tarihinde, önceden anlaşılan bir fiyattan, alım veya satım sözleşmesidir. İşlem vadesinde, piyasadaki cari kurlar ne olursa olsun tarafların işlemi gerçekleştirmesi zorunludur. Forward anlaşmalar döviz kurunda sizin aleyhinize olacak değişimlere karşı size “tam koruma” sağlarlar. Dezavantajı ise forward anlaşma ile vade sonunda, kesin bir taahhüt altına girdiğiniz için, vade tarihindeki spot kurun lehinize gelişmesi durumunda bundan faydalanamazsınız.
 
DÖVİZ OPSİYONLARI
 
Forward ile aynı sistem ile çalışmasına rağmen ileride daha cazip kurlar oluşması durumunda anlaşmadan belli bir komisyon ödemesi yapmak sureti ile vazgeçme imkânı sağlar. Bu şekilde kendinizi korumak ile kalmayıp potansiyel para kazanma imkânlarınızı da saklı tutmuş olursunuz. Dezavantajı ise opsiyon satın aldığınız zaman bunun karşılığında pesin olarak prim ödersiniz.
 
FUTURES
 
İleri vadeli hammadde alım veya satım sözleşmeleridir. Bugünden ileri vadeli hammadde fiyatını döviz bazında sabitlemenizi sağlar. Forward veya opsiyon ile birlikte kullanıp kur riskini de ortadan kaldırmayı değerlendirebilirsiniz.
 
Döviz kurlarındaki değişim, doğrudan ihracat ve ithalat işlemleri gerçekleştiren firmalar ve döviz kredisi kullanan yatırımcılar açısından yönetilmesi gereken önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu risk, sektörel ölçekte etkili olduğu durumda tüm sektörü etkileyebileceği gibi, ülke ekonomisi açısından o sektörün rekabet avantajının azalmasına hatta ortadan kalkmasına da neden olabilecektir. Dolayısıyla maruz kalınan döviz kuru riskinin iyi yönetilmesi, sadece firmaların veya sektörün performansının yanında ülkenin rekabet gücünde de etkili olacaktır.
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • KREDİ
97.454 Değişim: 0,00% Hacim : 7.791 Mio.TL Son veri saati : 18:05
Düşük 97.191 18.10.2018 Yüksek 99.173
Açılış: 98.988
5,6447 Değişim: 0,15%
Düşük 5,6280 19.10.2018 Yüksek 5,6477
Açılış: 5,63605
6,4728 Değişim: 0,05%
Düşük 6,4446 19.10.2018 Yüksek 6,4818
Açılış: 6,46925
222,84 Değişim: 0,29%
Düşük 221,76 19.10.2018 Yüksek 223,09
Açılış: 222,19
TL
Ay
%
  • PİYASALAR
  • ENDEKSLER
Sembol Son %

bigpara

Copyright © 2018 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Foreks Bilgi İletişim Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.